Odpowiedz
 
Narzędzia wątku Wygląd
  #11  
Stary 01-14-2018, 20:18
bfree bfree jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 244
Domyślnie kolejne zapożyczenia z języka polskiego w języku rybaków

Bielfeldt wskazuje [Bielfeldt, H. (1960). Slawische Wörter im Deutschen Vorpommerns. Zeitschrift für Slawistik, 5(1), pp. 207-211. Retrieved 14 Jan. 2018, from doi:10.1524/slaw.1960.5.1.207] kolejne trzy zapożyczenia słowiańskie na Pomorzu Przednim (Vorpommern).

Oczywiście nazwa tego regionu też jest zapożyczeniem:

"Der Name Pommern ist die eingedeutschte Form von Pomorje[3] und ist slawischer Herkunft: po more – „am Meer“.[4]"
Źródło: Oswald Jannermann: „Slawische Orts- und Gewässernamen in Deutschland“, 2009, Seite 56

Cytat za wiki:
Kod HTML:
https://de.wikipedia.org/wiki/Vorpommern
Co ciekawe, polska wikipedia nie sięga tak daleko pamięcią:

"Pomorze Przednie d. Przedpomorze (niem. Vorpommern) – kraina historyczna, leżąca w Niemczech i Polsce, rozciągająca się między Pomorzem Zachodnim i Meklemburgią; większość terytorium wchodzi w skład kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie (Mecklenburg-Vorpommern), a okolice Szczecina należą do województwa zachodniopomorskiego. Po polsku dawniej zwane też "Pomorze Zaodrzańskie". Rozciąga się od Odry do Rostocku. Linia brzegowa jest zróżnicowana i bogata w wyspy m.in Rugię i Uznam."

Wracając do zapożyczeń w języku rybaków:
"Także Pomorze Przednie nad Bałtykiem na wschód od Meklemburgii aż do Odry jest starym słowiańskim obszarem..." w Bielfeldt
i podaje dobrze udokumentowane przykłady nazw sieci rybackich:

włók -> Flock
od słow. siedzieć -> Zese, Zeese, sesse, dalej Zesenfischer (tu można doszukać się dalszych zapożyczeń: np. Sessel, setzen, sitzen).

Kod HTML:
https://www.degruyter.com/view/j/slaw.1960.5.issue-1/slaw.1960.5.1.207/slaw.1960.5.1.207.xml
Odpowiedź z Cytowaniem
  #12  
Stary 01-14-2018, 20:35
bfree bfree jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 244
Domyślnie potrawy, artykuły spożywcze, nazwy rośli, grzybów

Müller [w: Müller, K. (1969). Die deutschen Bezeichnungen slawischer Herkunft für den Echten Reizker. Zeitschrift für Slawistik, 14(1), pp. 545-576. Retrieved 14 Jan. 2018, from doi:10.1524/slaw.1969.14.1.545] podaje kolejne przykłady zapożyczeń: Niemieckie nazwy pochodzenia słowiańskiego.

"Poza nadzwyczaj dużą liczbą określeń wypieków i potraw, to przede wszystkim określenia owoców leśnych [w tekście jest: Beeren, co jest zapożyczeniem od 'borówki'] i grzybów, które Niemcy przejęli od Słowian."

Kod HTML:
https://www.degruyter.com/view/j/slaw.1969.14.issue-1/slaw.1969.14.1.545/slaw.1969.14.1.545.xml
Można badać nazwy roślin (brzoza->Birke?), grzybów, potraw, nazwy ptaków, itd.

borówka -> niem die Beere
porzeczka -> niem. die Beere (po niemiecku będzie dużo różnych określeń z Beere..)
Odpowiedź z Cytowaniem
  #13  
Stary 01-19-2018, 09:23
bfree bfree jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 244
Domyślnie nazwy zwierząt

To jest obszerny temat do badań, bo zapożyczeń jest bardzo dużo.

Bardzo krótko zasygnalizuję tylko temat:

wilk (prasłow. vl´k-ъ) - Wolf
ślimak, ślimaczek - Schnecke (niemieckie określenie traci część znaczenia - nie kojarzy się ze śliną... ani ślamazarnością)
zając -> Hase (od pol. hasać, dokładniej od 3 os. l. poj. hasa)
i mój ulubiony przykład:

jeż -> Igel (tak, niemiecka nazwa pochodzi od polskiej igły)

PS. natomiast niem. Nadel (igła) też jest zapożyczeniem od polskiego nadziewania...

Szukając wilka w prasłowiańskim znalazłem kolejne zapożyczenia:
np. gość -> Gast
mleko -> Milch
woda -> Wasser (ang. water ze zmianą wymowy)

Nazwy roślin, ptaków i zwierząt to ciekawy temat do badań. Bardzo dużo form zostało zapożyczonych do języków germańskich.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #14  
Stary 01-24-2018, 10:32
bfree bfree jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 244
Domyślnie młodzian, junak->niem. Junge

Bardzo ciekawą etymologię ma chłopak i dziewczyna:

młodzieńca, młodziana można odnaleźć w języku perskim 'dżawan'
ale także słowiański Junak został zapożyczony do języka niemieckiego:
Junak (bułg. Юнак)-> Junge
młodzian, młodzik, młodzieniaszek, młodziak, młokos, gołowąs, kawaler; daw. junak

natomiast dziewczyna, devczyna oznacza w innych językach 'stworzona przed Boga'

Inne określenia też mają zakorzenione znaczenie:

niewiasta jako przeciwieństwo wiedźmy (określenia odnoszą się do wiedzy)

niewiasta (nie ma wiedzy) <-> wiedźma (ma wiedzę)

innym określeniem kobiety (ale już zamężnej) w języku staropolskim była 'białogłowa'
Odpowiedź z Cytowaniem
  #15  
Stary 01-31-2018, 10:51
bfree bfree jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 244
Domyślnie przesunięcie spółgłoskowe

Rozpoznanie słów zapożyczonych z języków słowiańskich utrudniają przesunięcia spółgłoskowe w języku niemieckim (w języku niemieckim było ich więcej niż w innych językach germańskich).

Kod HTML:
https://de.wikipedia.org/wiki/Lautverschiebung
In der Geschichte der deutschen Sprache wird der Begriff „Lautverschiebung“ in erster Linie für zwei ähnlich gelagerte Konsonantenverschiebungen benutzt, die vom Indogermanischen über das Germanische zum Deutschen geführt haben, die erste und die zweite Lautverschiebung.

Przy czym niemieckie źródła nie są świadome (lub celowo zakłamują???), że określenie 'indogermański' oznacza język staropolski:

ląd -> Land
gość -> Gast
sala -> Saal
klasa -> Klasse
lampa -> Lampe
słońce (staropol. since) -> Sonne
mnie (Staropol. mene, mienie) -> mein, meine
mleko-> Milch (w takich przykładach nie widać zmian spółgłoskowych od razu i trzeba sprawdzić nazewnictwo w innych językach germańskich, aby przeanalizować przesunięcia spółgłoskowe, np. w niderlandzkim lub angielskim-> mają wcześniejszą formę, ale zapożyczenia przechodziły przez język niemiecki i w nim nastąpiła później zmiana utrudniająca rozpoznanie):
mleko ->ang. milk -> Milch
woda -> ang. water -> niem. Wasser
wilk -> Wolf
ogród -> ang. garden -> niem. Garten (grodzić, gród, ogrodzić, odgrodzić, itp.)
dwa -> ang. two -> niem. zwei
obu, oba, obydwaj, itd. w złożeniach 'oburącz' -> ang. both -> niem. beide
ten sam, tego samego -> ang. the same, niem. denselben
para -> niem. Paar
lista (pochodzi od liść, listowie)-> Liste
list -> Brief (ale: patrz brewiaż) - ang. np. briefing (ale: ang. letter od litera)
książka -> niem. Buch, ang. book (od Staropol. bukwa, dokładniej od bukw)
nowy -> ang. new, niem. neu
wiele -> viele, viel
stać, stoję -> stehen, ich stehe
grób -> Grab, ale też-> Graben, ang. grave
rów -> ang. row - niem. Reihe (w znaczeniu 'rząd, z rzędu', szereg)
noc -> niem. Nacht, ang. night
lubować (teraz 'lubić', kochać) -> niem. lieben, ang. love
nos -> ang. nose, niem. Nase
Odpowiedź z Cytowaniem
Odpowiedz


Narzędzia wątku
Wygląd

Zasady pisania postów
Możesz wysyłać nowe wątki
Możesz wysyłać odpowiedzi
Możesz wysyłać załączniki
Możesz edytować swoje posty

vB code jest Wł.
EmotikonyWł.
kod [IMG] jest Wł.
kod HTML jest Wył.
Przejdź do forum




Powered by: vBulletin Version 3.7.2
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.