Odpowiedz
 
Narzędzia wątku Wygląd
  #1  
Stary 11-18-2017, 21:35
AdriannaK AdriannaK jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Sep 2017
Posty: 60
Domyślnie Zapożyczenia polskie w języku niemieckim

Jakie znacie?
die Gurke - ogórek
die Grenze - granica
Odpowiedź z Cytowaniem
  #2  
Stary 11-20-2017, 15:12
aaprzychodzen's Avatar
aaprzychodzen aaprzychodzen jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Sep 2017
Miejscowość: Gdańsk
Posty: 203
Domyślnie

Słyszałam o historycznych, np. szabla (Säbel) No i zdecydowanie nazwy ptaków, jak szczygieł (Stieglitz) czy czyżyk (Zeisig).
Odpowiedź z Cytowaniem
  #3  
Stary 12-18-2017, 22:32
AliceS AliceS jest offline
Podszyszkownik
 
Zarejestrowany: Sep 2017
Posty: 125
Domyślnie

Podobno niemiecki der Schmant pochodzi właśnie od polskiego śmietana.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #4  
Stary 12-20-2017, 00:40
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie jest tego bardzo dużo, a po głębszym zastanowieniu cały ogrom

Od najnowszych:
der Roboter - robot, bo pracuje (od roboty)

poprzez:

Bistro (restauracja SZYBKIEJ obsługi, od bystro, bystrzej, szybciej)
Droschke - dorożka, co jedzie dróżką, drogą
Hamster - chomik
Horde - horda
Peitsche
Pistole
Pogrom
Pulk
Quark - twaróg
Tornister
Zander - sandacz
Wampir
Steppe
a nawet
Sch-M-etTerLing - motyl

aż po czasy przedchrześcijańskie:
Altar - ołtarz
Mönch - mnich
schreiben - co może był połączeniem skrobać + (write) wyryć
Runen - runo, runy
Suppe - zupa

sposób, w jaki słownictwo mogło trafiać do języków germańskich z języków słowiańskich przedstawię na dwóch przykładach:
herbaty i kawy

chińskie 'cza' - perskie 'czaj' - rosyjskie - czaj - arabskie - szaj- polskie 'herbata', ale mamy też czajnik do jej zagotowania - herb (oznacza dla nas zioła, dla Niemców tylko cierpki, gorzki posmak), natomiast -ta mogło posłużyć do utworzenia uproszczonej wersji słownictwa: niem. Tee, thee, ang. tea

drugi przykład jest jeszcze bardziej wyrazisty:
arab./per./kurd. 'kahała' - w niektórych językach południowosłowiańskich - kahva - pol. kawa - niem. Kaffee - nider. kofie - cafe

Jeśli chodzi o zapożyczenia, to język polski jest bardzo konserwatywny i bardzo powoli asymiluje nowe zapożyczenia. Oparł się próbom rusyfikacji i germanizacji podczas zaborów. Stopień zaawansowania i złożoność języka może wskazywać, że jest bardzo stary. Ma spore podobieństwa z kurdyjskim, perskim, a nawet sanskrytem. Sporo słownictwa ma jasny przekaz>bogaty, zboże, zbożny, Bogumiła, Bogusław itd. I tu nie ma mowy o zapożyczeniach.

Jeśli wziąć przesunięcia spółgłoskowe w niemieckim to dojdzie jeszcze:
Teufel (ale: devil) - diabeł
Engel - anioł
Maus - mysz (kurd. myszk, pers. musz)
Wissen - wiedza
Saal - sala
essen - jeść
schlafen - spać
stehen - stać
liegen - leżeć
ich - ja
du - ty
Zauber - czar
Wandal - Wiślanie
Wanderung - wędrówka *(jest znaczenie drogi)

kaufen - kupić
Drei - trzy
Fünf - pięć
Sechs - sześć
Sieben - siedem
Acht - osiem
Probe - próba
Karte - karta
Kreide - kreda
Buch - od bukw, liter
Katze - kot
Można tak długo, może nawet i na książkę by wystarczyło... Można próbować tłumaczyć wędrówkę w drugą stronę, ale nie ma to większego sensu, bo w językach ościennych jest forma pośrednia.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #5  
Stary 01-05-2018, 09:37
einhorn einhorn jest offline
Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Miejscowość: Wrocław
Posty: 26
Domyślnie

U mnie na uczelni profesor twierdził, że tak naprawdę język niemiecki zapożyczył aż trzy słowa z języka poleskiego, wyżej wspomniany ogórek- die Gurke, granica- die Grenze oraz jucha- die Jauche. Co do przykładów typu der Roboter nie jestem przekonana. Faktem jednak jest, że zdecydowanie więcej zapożyczeń jest z języka niemieckiego w polskim.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #6  
Stary 01-05-2018, 10:56
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie nie jest faktem

Cytat:
Zamieszczony przez einhorn Pokaż post
U mnie na uczelni profesor twierdził, że tak naprawdę język niemiecki zapożyczył aż trzy słowa z języka poleskiego, wyżej wspomniany ogórek- die Gurke, granica- die Grenze oraz jucha- die Jauche. Co do przykładów typu der Roboter nie jestem przekonana. Faktem jednak jest, że zdecydowanie więcej zapożyczeń jest z języka niemieckiego w polskim.
Ad. 1 odnośnie 'robota' - po pierwsze, nie ma innych słów pochodnych z tym leksemem w językach germańskich: ani po niemiecku, niderlandzku, szwedzku, duńsku, norwesku ani też angielsku: roboten, to robot... nie ma...
Ad. 2 Natomiast we wszystkich językach słowiańskich już są: wykonałem dobrą robotę, dziś tego nie zrobiłem (niem. arbeiten, machen)

Dodam jeszcze źródło za wiki:
Kod HTML:
https://de.wiktionary.org/wiki/Roboter
[...]Herkunft:
[1] englisch robot → en;[1] robota () → cu entstammt dem slawischen und bedeutet Arbeit oder „Fronarbeit“, zum Beispiel russisch: работа (rabota) → ru für Arbeit, работать (rabotat) → ru für „arbeiten“ – Fronarbeit, Zwangsarbeit; Erstmals 1920 in Karel Čapeks Schauspiel „R. U. R.“ (Rossums Universal-Roboter) im Sinne eines Maschinenmenschen erwähnt [Quellen fehlen]
[2] vom spätmittelhochdeutschen robāter → gmh, zu robāt → gmh oder robāte → gmh für „Robot“[1]

Ad.3 Odnośnie ilości zapożyczeń: język polski jest bardzo konserwatywny pod względem zapożyczeń. W pierwszej fazie jest używane zapożyczenie w oryginalnej formie i pisowni, po pewnym czasie, gdy dłużej funkcjonuje w tej formie i istnieje możliwość, że zostanie przyjęte na stałe do języka polskiego, zachodzi asymilacja, takie zapożyczenie otrzymuje odpowiednie końcówki fleksyjne, ortografia jest również dopasowana do reguł języka polskiego. [np. Siedzę pod żyrandolem i pracuję na komputerze.] Przez takie konserwatywne zachowanie język polski oparł się próbom germanizacji i rusyfikacji. Dla porównania można podać przykład dwóch języków i małych narodów: Mazurzy i Warmiacy. Po około 200 latach panowania niemieckiego zniszczona zastała tożsamość i języki. Po zakończeniu IIWŚ wszyscy mówili już po niemiecku, spora część opuściła te tereny po wojnie i wyjechała do Niemiec. Tam jednakże nie byli w wielu przypadkach traktowani jak Niemcy (np. wyzywani w szkole przez rówieśników od Polaków).
Ad.4 Prawdą jest jednakże, że zapożyczenia niemieckie w języku polskim są dużo lepiej zbadane. Przez okres zaborów, dwóch wojen światowych i okres komunizmu w Polsce ten temat nie był ruszany, wszelkie badania zapożyczeń ograniczały się do badania stopnia germanizacji języka polskiego i wykazywania jak największej ilości zapożyczeń w języku polskim. Poza Mickiewiczem i Słowackim i kilkoma innymi językoznawcami. Dodatkowo w wyniku odpowiedniej ideologii w Niemczech języki indoeuropejskie są określane po niemiecku jako indogermańskie. Co nie pokrywa się z prawdą. Tylko że związków języka polskiego z kurdyjskim i perskim nikt za bardzo nie bada... A w tym kierunku powinny kierować się obecnie badania w Polsce. Również z sanskrytem.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #7  
Stary 01-07-2018, 00:36
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie w sobotni wieczór - Samstag

W sobotni wieczór dodam jeszcze jedno zapożyczenie w języku niemieckim:

Samstag - sobota

lepiej będzie przedstawiać kierunek: sobota->Samstag

a w szerszym kontekście, aby każdy mógł prześledzić:

hebr. Šabbatai - arab. as-sabt - kurd./pers. sabbt - pol. sobota - niem. Samstag

I potwierdzenie (etymologia):
Kod HTML:
https://de.wikipedia.org/wiki/Samstag
Ewidentnie widać, że te zapożyczenia przechodziły przez język polski do niemieckiego.
Odpowiedź z Cytowaniem
  #8  
Stary 01-13-2018, 13:11
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie miejscowości, rzeki

Wszystkie źródła wspominają o terenach słowiańskich na terenie obecnych Niemiec (polskie, niemieckie, tureckie, arabskie i wiele innych). Do dziś dnia mieszkają tamże Słowianie.

Na dziś kolejne zapożyczenie z języka polskiego do niemieckiego:

Brenna (w źródłach polskich także jako Branibór) -> Brandenburgia

Kod HTML:
 https://pl.wikipedia.org/wiki/Brenna_(twierdza_słowiańska)
Osada była położona nad Hawelą.
Ta nazwa także została przejęta jako zapożyczenie:
Hawela - Havel.

Źródła duńskie i niemieckie potwierdzają także zdobycie słowiańskiej osady na wyspie Rugia - Arkona (dawne sanktuarium Świętowita).

To będą kolejna zapożyczenia:
Rugia - niem. Rügen
Arkona -> niem. Arkona

Kod HTML:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Rugia

Ostatnio edytowane przez bfree : 01-13-2018 o 13:14. Powód: uzupełnienie źródeł
Odpowiedź z Cytowaniem
  #9  
Stary 01-14-2018, 19:24
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie szwajcarska wikipedia

Szwajcarska wikipedia podaje kolejne zapożyczenia:

Zitat von wikipedia.ch
Einige deutsche Wörter slawischer Herkunft [Bearbeiten]

Doline - Grenze - Gurke - Roboter - Vampir - Zobel - Quark - Kren - Droschke - Nerz - Reizker - Ogonek - Petschaft - Karst - Peitsche - Pistole - Stieglitz - Zeisig - Pogrom
Odpowiedź z Cytowaniem
  #10  
Stary 01-14-2018, 19:36
bfree bfree jest offline
Starszy Kumotr
 
Zarejestrowany: Nov 2017
Posty: 99
Domyślnie Słowenia->Austria

Kolejny kierunek zapożyczeń:
Słowenia->Austria
Czechy->Austria
Polska->Austria

Ciekawy artykuł o pochodzeniu nazwisk (w języku niemieckim):

Kod HTML:
http://members.chello.at/heinz.pohl/FS_Udolph.htm
możliwe, że będą to kolejne zapożyczenia:

kurd. az zanem - pol. znam, znamię (cecha charakterystyczna)-> der Name - ang. name [zmiana wymowy!]
grec. skholē -> pol. szkoła -> niem. die Schule - ang. school [zmiana wymowy!]

szkoła (łac. schola, scola, z stgr. σχολή, skholē)
Odpowiedź z Cytowaniem
Odpowiedz


Narzędzia wątku
Wygląd

Zasady pisania postów
Możesz wysyłać nowe wątki
Możesz wysyłać odpowiedzi
Możesz wysyłać załączniki
Możesz edytować swoje posty

vB code jest Wł.
EmotikonyWł.
kod [IMG] jest Wł.
kod HTML jest Wył.
Przejdź do forum




Powered by: vBulletin Version 3.7.2
Copyright ©2000 - 2018, Jelsoft Enterprises Ltd.