PDA

View Full Version : Gra Pana Cogito


kfurman
01-12-2008, 22:59
Proszę o ocenę przekładu.


Mr Cogito’s Game

1

The favourite amusement
of Mr Cogito
is the game Kropotkin

it has many merits
the game Kropotkin

it liberates the historical imagination
the sense of solidarity
it takes place in the open air
it abounds in dramatic episodes
its rules are noble
despotism always loses

on the big board of the imagination
Mr Cogito sets up the figures

the king stands for
Peter Kropotkin in the Peter and Paul Fortress
the bishops for three soldiers, a guard
the rook for the rescue carriage

Mr Cogito can choose
among many roles

he may play
lovely Sophie Nikolaevna
she in a watch case
smuggles the escape plan

he may also be the violinist
who in the grey cottage
deliberately rented
in front of the prison
plays The Abduction from the Seraglio
which means a clear street

however most
Mr Cogito likes
the role of doctor Orestes Weimar

he at the dramatic moment
asks the soldier at the gate

- Vanya have you seen a microbe
- I haven’t
- and this beast is walking on your skin
- can’t believe your lordship
- and it walks and has a tail
- a big one?
- two or three versts

then the fur hat
falls on the sheepish eyes

and already
goes on smoothly
the game Kropotkin

the king – prisoner runs
struggles for a while with a flannel bathrobe
the violinist in the grey cottage
plays The Abduction from the Seraglio
voices stop him are to be heard
doctor Orestes talks about the microbes
heart beating
hobnailed boots on a cobbled street
finally the rescue carriage
the bishops can’t move

Mr Cogito
is pleased as child
he won the game again

2

many years
so many years
Mr Cogito plays

but never
has he felt drawn to the role
of the hero of the escape

not because of the dislike
for the blue blood
of the prince of anarchists
or the disgust at the theory
of mutual aid

it is not the result of cowardice
Sophie Nikolaevna
the violinist from the grey cottage
doctor Orestes
also stuck their necks out

with them however
Mr Cogito
identifies himself almost entirely

if the need arose
he could be even the horse
in the carriage of the escapee

Mr Cogito
would like to be a freedom intermediary

to hold the rope of the escape
to smuggle the kite
to give the sign

to trust the heart
the pure impulse of sympathy

but he doesn’t want to be responsible for
what in the monthly “Freedom”
bearded men with a little imagination will write

he takes on the minor role
he won’t live in the history


-------- Tekst źródłowy ---------


Gra Pana Cogito
Zbigniew Herbert


1

Ulubioną zabawą
Pana Cogito
jest gra Kropotkin

ma wiele zalet
gra Kropotkin

wyzwala wyobraźnię historyczną
poczucie solidarności
odbywa się na wolnym powietrzu
obfituje w dramatyczne epizody
jej reguły są szlachetne
despotyzm zawsze przegrywa

na wielkiej tablicy imaginacji
Pan Cogito ustawia figury

król oznacza
Piotra Kropotkina w twierdzy pietropawłowskiej
laufry trzech żołnierzy, szyldwacha
wieża zbawczą karetę

Pan Cogito ma do wyboru
wiele ról

może grać
śliczną Zofię Nikołajewnę
ona w kopercie zegarka
przemyca plan ucieczki

może być także skrzypkiem
który w szarym domku
umyślnie wynajętym
naprzeciw więzienia
gra Uprowadzenie z Seraju
co oznacza ulica wolna

najbardziej jednak
lubi Pan Cogito
rolę doktora Orestesa Weimara

on w dramatycznym momencie
zagaduje żołnierza przy bramie

- widział ty Wania mikroba
- nie widział
- a on bestia po twoje skórze łazi
- nie mówcie jaśnie panie
- a łazi i ogon ma
- duży?
- na dwie albo trzy wiorsty

wtedy futrzana czapka
spada na baranie oczy

i już
toczy się wartko
gra Kropotkin

król-więzień sadzi wielkimi susami
szamocze się chwilę z flanelowym szlafrokiem
skrzypek w szarym domku
gra Uprowadzenie z Seraju
słychać głosy łapaj
doktor Orestes snuje o mikrobach
bicie serca
podkute buty na bruku
wreszcie zbawcza kareta
laufry nie mają ruchu

Pan Cogito
cieszy się jak dziecko
znów wygrał grę Kropotkin

2

tyle lat
tyle już lat
gra Pan Cogito

ale nigdy
nie pociągała go rola
bohatera ucieczki

nie przez niechęć
do błękitnej krwi
księcia anarchistów
ani wstręt do teorii
o wzajemnej pomocy

nie wynika to także z tchórzostwa
Zofia Nikołajewna
skrzypek z szarego domku
doktor Orestes
też nastawiali głowy

z nimi jednak
Pan Cogito
utożsamia się niemal zupełnie

jeśliby zaszła potrzeba
mógłby być nawet koniem
karety uciekiniera

Pan Cogito
chciałby być pośrednikiem wolności

trzymać sznur ucieczki
przemycać gryps
dawać znak

zaufać sercu
czystemu odruchowi sympatii

nie chce jednak odpowiadać za to
co w miesięczniku "Freedom"
napiszą brodacze o nikłej wyobraźni

przyjmuje rolę poślednią
nie będzie mieszkał w historii

Klempicz
01-13-2008, 22:21
Witamy na naszym forum! Tak bez dzień dobry? :) Pierwsza uwaga - znacznie czytelniej jest przeplatać tekst oryginału i tłumaczenia, zwłaszcza jeżeli tekst jest tłumaczony dość wiernie (tak jak w tym przypadku). Jest to jednak, niestety, pracochłonne...
Jeśli chodzi o tłumaczenie wierszy Herberta, które mają w większości swój własny wewnętrzny rytm i "melodię", wiele zależy od prywatnego zrozumienia utworu, stąd ograniczę się do dwóch uwag technicznych:

it liberates the historical imagination

Tu powinno być chyba bez "the", ale niech mnie mądrzejsi wyprostują jeśli się mylę.

is pleased as child

Tu zaś brakuje "a" przed "child".

Poza tym - świetnie, bardzo dobrze się czyta - byle tak dalej :)

Pozdrawiam!

Gosia
01-14-2008, 10:47
Ja jeszcze wprowadziłabym następujące poprawki:

"The Kropotkin game"
zamiast the game Kropotkin

"However, Mr Cogito
most likes"
zamiast:
"however most
Mr Cogito likes"

(polska składnia jest bardziej elastyczna, w angielskim takie przestawienie jest błędem gramatycznym, podczas gdy po polsku - nie)

"And then
The Kropotkin game
goes on uninterrupted"
zamiast:
"and already
goes on smoothly
the game Kropotkin"

"escape hero"
zamiast "the hero of the escape"

"escape rope"
zamiast "the rope of the escape"

"bearded men with minute imagination"
zamiast "bearded men with a little imagination"

"he won't live in history"
zamiast "he won’t live in the history

nie jestem pewna, czy gryps przetłumaczyć można jako "kite"
(chodzi o przemycany list)

Pozdrawiam!

Gosia
01-14-2008, 10:48
ooops, przepraszam, zakradł się do sugerowanej przeze mnie wersji przecinek - oczywiście trzeba go usunąć ;) consuetudo altera natura

kfurman
01-14-2008, 17:26
Wprawdzie na początku było bez dzień dobry, ale teraz już się poprawiam i witam:) dziękuję też za komentarze.

Największy problem miałam z następującym fragmentem rozmowy między doktorem a żołnierzem:

- widział ty Wania mikroba
- nie widział

Czy ktoś miałby propozycję jak zgrabnie po angielsku wybrnąć z tej raczej nieformalnej wymiany zdań? i jeszcze fragment jak to "król-więzień sadzi wielkimi susami".
Liczę na podpowiedzi :) i pozdrawiam

Klempicz
01-25-2008, 15:03
Największy problem miałam z następującym fragmentem rozmowy między doktorem a żołnierzem:

- widział ty Wania mikroba
- nie widział

Czy ktoś miałby propozycję jak zgrabnie po angielsku wybrnąć z tej raczej nieformalnej wymiany zdań?

Może:

- Vanya, ever seen a germ?
- never

Pozdrawiam!

Gosia
01-27-2008, 11:41
- Vanya, ever seen a germ?
- never

jestem za! :)