Konteksty kulturowe i idiomy - szukam źródeł

[Tom z Sopotu]

Tłumacząc (po amatorsku) rozmaite utwory poetyckie, często stykam się z problemem nieznajomości pewnych typowych, jak się później okazuje, ale bardziej metaforycznych zwrotów. Niestety, w tradycyjnych, "zwykłych" słownikach często nie znajduję wyrażeń przysłowiowych, zwyczajowych, głębiej osadzonych w jakimś mniej lub bardziej lokalnym kontekście kulturowym, zwrotów będących cytatem lub trawestacją funkcjonujących gdzieś poza naszymi granicami powiedzeń lub utworów, czy nawet po prostu zwrotów idiomatycznych. Często potrzeba mi więc wiarygodnych źródeł, w których mógłbym znaleźć wytłumaczenie takowych wyrażeń, albo chociaż jakieś naprowadzenie, by potem móc stworzyć ich polski odpowiednik.

Ponieważ zaś wskutek życiowych perturbacji zmuszony będę niebawem do odtworzenia niemal od podstaw swojej słownikowej biblioteki, chcałbym Was poprosić o wskazanie dostępnych na naszym rynku, a przy tym dobrych pozycji z tego zakresu, co bym nie tracił czasu i pieniędzy na poszukiwania na ślepo. Chodzi mi głównie o język angielski, bo mimo pewnych prób z hiszpańskim czy rosyjskim moje braki w ich opanowaniu wykraczają na razie daleko poza wyrażenia kulturowe i zwroty idiomatyczne. :-)

[Monia z Po-nia]

Jeśli chodzi o bibliotekę - to ja mam nieco odmienny problem. Zaczynam się zastanawiać, czy nie powinnam się pozbyć części moich zasobów, więc może się dogadamy ;-)

A co do kontekstów kulturowych? Przydaje mi się czasem
en.wikipedia.org

C o tym myślicie?

[blueberrygood]

Na rynku jest mnóstwo przeróżnych słowników tematycznych, idiomów i takie tam, zapewne przydatnych w tłumaczeniach... ale myślę, że bardzo często w tekstach piosenek jest używany "street language" albo "urban language" - slang, mowa potoczna, zwroty typowe dla pewnych grup społecznych, neologizmy... Znalazłam takie internetowe słowniki, które mogą się przydać przy tłumaczeniach:

www.urbandictionary.com
www.peevish.co.uk/slang/ (typowe dla UK)

Są też wydania książkowe tego typu słownika, np. "Mo' Urban Dictionary: Ridonkulous Street Slang Defined".

Mam nadzieję, że pomogłam trochę.

Pozdrawiam!

[Tom z Sopotu]

Dzięki - może przynajmniej po części mi pomoże.

Jest jednak w moim pytaniu jeszcze inna sprawa. Ponownie posłużę się przykładem z zamieszczonego tu przeze mnie tłumczenia "The piano has been drinkin'" Waitsa. W pewnym momencie kompletnie i bezradnie utknąłem na wyrażeniu "cream puff casper milktoast". Najpierw długo szukałem po słownikach całości (znalazłem tylko zespół muzyczny o tej nazwie), potem przynajmniej części i gdzieś w końcu natknąłem się na "cream puff", zresztą w swoim dosłownym, a nie idiomatycznym znaczeniu, natomiast że "Casper Milktoast" jest przysłowiową, obdarzoną konkretnymi przymiotami postacią ze starych historyjek, dowiedziałem się dopiero po całych miesiącach od pewnego Irlandczyka. Pozostał problem zastąpienia tej postaci jakąś swojską, musiałem wybrnąć z tego fortelem, mam nadzieję, że się udało.
O co mi jednak chodzi, to o tego rodzaju konteksty kulturowe - czy w ogóle istnieją źródła, zbiory tego typu wyrażeń, z których dałoby się w wypadku podobnych problemów skorzystać?

[blueberrygood]

Jeśli chodzi o słownik angielsko-polski w takiej dziedzinie, to niestety, nie mogę pomoc :( Natomiast to, co może się ewentualnie przydać przy nazwach własnych specyficznych dla historii i kultury różnych krajów to taki słownik (mam go tylko w wersji książkowej) angielsko-angielski, który może wyjaśnić znaczenie danej postaci czy też wyrażenie. Może to pomóc w przetłumaczeniu na polski owych słow/wyrażeń tak, aby idea była przekazana (przecież nie musi być to przetłumaczone na słowo/a oficjalnie podane w słowniku, prawda...), lub wiedząc, co coś tam znaczy, można znaleźć odpowiednik dla polskiego kontekstu kulturowego (to może więcej czasu zająć, chyba że się wie wszystko o kulturze, historii, filozofii, itd. Polski) ;)

Oto nazwa tego słownika - Brewer's Concise Dictionary of Phrase and Fable.
Łatwo ten słownik zdobyć, kupując go przez Internet w Amazonie czy gdzieś tam. Bardziej, niestety, nie jestem w stanie pomóc.

Pozdrawiam!

[miriam]

mam nadzieje, ze moj post tez sie do czegos przyda. Bardzo dobry jest Oxford English Dictionary (OED), ktory moze dostepny jest w jakiejs bibliotece? taki wielotomowy, mozna tez kupic 2 tomowy skrocony, tez jest niezly, tylko bardzo duzo kosztuje.
ja zajmuje sie tez czesto 'poetyckimi' tlumaczeniami tekstow piosenek, tylko takich starszych, z 16 i 17 wieku, bardzo pomocny jest mi ten slownik. podaje czesto etymologie oraz stare znaczenia slow.
:) pozdrawiam serdecznie.

[Tom z Sopotu]

Oto nazwa tego słownika - Brewer's Concise Dictionary of Phrase and Fable.
Łatwo ten słownik zdobyć, kupując go przez Internet w Amazonie czy gdzieś tam.

Dzięki! Sorry że tak późno, jakoś przeoczyłem tego posta! I dla Ciebie, miriam, również podziękowania. Rozejrzę sie za tymi słownikami.

[blueberrygood]

Znalazłam bardzo fajną stronkę, która może pomóc w lokalizacji tłumaczeń:

http://www.pantheon.org/mythica.html

To jest encyklopedia mitów, legend i folkloru całego świata. Zdarza się, że gdy tłumaczymy, nie znamy czegoś w kontekście kulturowym danego kraju - możemy to tutaj znaleźć i sobie objaśnić. Ułatwi to zapewne szukanie odpowiednika. A jeśli go nie ma, można ze ZROZUMIENIEM przetłumaczyć dosłownie... :D

Pozdrawiam!

[Tom z Sopotu]

A i to się przyda zapewne, dzięki. :-)

[jacek]

a ciekawą taktykę stosuje google jeśli chodzi o MT. statystyczną.
tu jest takie zagadnienie. czy jeśli by się wzięło np. milion par dzieł literackich (para: oryginał -- tłumaczenie) to poprzez analizę komputerową na zasadzie statystycznej efekty mogą być niespodzianką.