PDA

View Full Version : Łacińskie skróty w języku codziennym


karolina297
09-01-2015, 12:33
Chciałabym zebrać w jednym miejscu skróty pochodzące z łaciny, których często się używa, chociaż zwykle nie wiadomo skąd się wzięły.

e.g. - exempli gratia - na przykład
i.e. - id est - to jest
NB - nota bene - zwróć uwagę na

Symfonia
09-13-2015, 21:33
alibi - czyli mam dowód, że nie mogłam zamordować osoby A, bo byłam na drugim końcu świata tej nocy
cv. – curriculum vitae, bez komentarza
per se - samo przez się

aleksandrat
09-14-2015, 00:32
a.c. : anno currente (w roku bieżącym)
ca :€“ circa (około)
ib. : ibidem (tamże)

Casey
09-28-2015, 13:06
a.Ch.n. - ante Christum natum (przed narodzeniem Chrystusa)
A.D. - Anno Domini (w roku Pańskim)
add. - addidit (dodał)
adn. - adnotatio (notatka)
ad. us. ext. - ad usum externum (do użytku zewnętrznego)
ad. us. int. - ad usum internum (do użytku wewnętrznego)

noirin
01-12-2016, 12:32
Tu akurat skróty, które są stosowane powszechnie w angielskim, ale mało kto zwraca uwagę, że wzięły się z łaciny:
a.m. - ante meridiem (przed południem)
p.m. - post meridiem (po południu)
i.e. - id est (to jest)
R.I.P. - requiescat in pace (niech spoczywa w pokoju)

AdrKio
01-23-2016, 17:15
Jest jeszcze etc = et cetera = i tak dalej

klazaj
03-11-2016, 11:48
dr h.c - doktor honoris causa
v. - versus
P.S. - post scriptum - dopisek w liście

Dorota94
04-18-2016, 20:29
m. pr. - manu propria (własnoręcznie)
n.b. - nota bene (zapamiętaj dobrze)

damianos2210
04-18-2016, 23:30
ad.(ad acta) - może nie występuje stricte w języku codziennym, ale jest bardzo popularne w różnego typu umowach :)

lukrej
04-22-2016, 01:29
scil. - scilicet - mianowicie
sq. - sequens - następna (strona)
v. - vide - zobacz
I, nie do końca skróty, ale te wyrażenia łacińskie często słyszymy:

vice versa - na odwrót
pro bono - za darmo (często prawnicy "biorą sprawę" pro bono)
sensu strictu - w ścisłym znaczeniu
sic - tak, właśnie tak
status quo - obecny stan rzeczy

Nnacia
06-11-2016, 02:41
V.gr. Verbi gratia. Bardzo przydatne w pracach żeby nie pisać cały czas "na przykład", "na przykład", "na przykład". (;

gabriw
09-06-2016, 14:31
"na przykład" można wyrazić także jako e.c. - exempli causa

PatrycjaB
09-07-2016, 11:26
i.a. (inter alia) - m.in. (między innymi)

darkagor
08-27-2017, 22:08
D.O.M. na obiektach religijnych, np. kościołach, katedrach, nagrobkach itp. = Deo Optimo Maximo = Bogu Najlepszemu, Największemu.
Na nagrobkach skrót DOM interpretuje się jako Domus Omnium Mortuorum - dom wszystkich zmarłych.

KlaraW
08-30-2017, 23:24
nota bene - zauważ dobrze
nomen omen - «wyrażenie zwracające uwagę na to, że użyta nazwa, zwykle nazwisko, charakteryzuje omawianą osobę lub rzecz»

scemat
08-31-2017, 01:54
Nie zapominajmy o często wtrącanym stricte (ściśle) oraz popularnym w Polsce wyliczeniu primo, secundo, tertio .

malinfuction
09-02-2017, 13:47
de facto - rzeczywiście, faktycznie
per annum - rocznie
per se - samo przez się
ad hoc - doraźnie, tymczasowo

niejustyna
09-03-2017, 14:25
P.T. - pleno titulo (gdy zwracamy się do większej grupy osób o różnych tytułach), rzadziej T.T. (toto titulo)
et al. - i inni
s.n. - sine nomine (wydawnictwo nieznane)
s.l. - sine loco (miejsce wydania nieznane)
No - numero

dodatkowo, np. drogi podania leku (p.o.,s.l.,i.o.,p.r.,p.v.,i.v.,i.m.,s.c.,i.c.,i.t. ,i.a.) i jeszcze rzadsze:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Lista_termin%C3%B3w_i_skr%C3%B3t%C3%B3w_w_nomenkla turze_biologicznej
https://pl.wikipedia.org/wiki/Skr%C3%B3ty_farmaceutyczne

joaakh
09-04-2017, 09:21
No właśnie, a czy tłumaczycie te zwroty na polski czy zostawicie po łacinie?

niejustyna
09-07-2017, 20:37
Na ogół lepiej zostawić. W końcu ktoś umieścił dany zwrot w tekście celowo, nadając mu pewien odcień stylistyczny. Chyba, że to nie jest tekst literacki tylko np. publicystyczny, w którym stylistyka nie ma takiego znaczenia (np. ww. skróty biblioteczne mają polskie odpowiedniki, które są używane częściej).

KK2305
09-08-2017, 00:46
Podobnie jest ze skrótami używanymi podczas pisania prac naukowych - w przypisach można używać zarówno polskich odnośników (Zob., Por., itd.), jak i ich łacińskich odpowiedników (V., Cf., etc.), byle konsekwentnie w jednym z wybranych języków.