PDA

View Full Version : Nowe słowa utworzone od nazw produktów/firm


Kecher
09-26-2011, 23:05
Może spotkaliście się z takim dość praktycznym zjawiskiem- zdarzają się w angielskim słowa utworzone od nazw firm czy produktów, np. na galaretkę powszechnie mówi się jello-0, na chustki higieniczne Kleenex, a na plastry Band-Aids. Znacie jakieś inne przykłady tego typu słowotwórstwa?
A może znacie jakieś przykłady z języka polskiego? - mi przychodzą na myśl jedynie 'adidasy'.

Ravn
09-27-2011, 00:56
Mi przyszło do głowy "wygooglować" (wyszukać w googlach).

TheEL
09-27-2011, 01:12
Myślę, że niezłym przykładem może tu być:

Hoover /ˈhuːvə(r)/ Brit.
▶noun
trademark a vacuum cleaner.
▶verb
(hoover)
1 clean with a vacuum cleaner.
2 (hoover something up) informal consume something quickly and eagerly.

– origin 1920s: named after the American industrialist William H. Hoover.

http://www.wordreference.com/definition/hoover



hoover [hoo-ver]
verb (used with object) ( often initial capital letter ) Chiefly British: to clean with a vacuum cleaner.
Origin: 1925–30; after the trademark of a vacuum cleaner manufacturer

http://dictionary.reference.com/browse/hoover

meluzyna
09-27-2011, 10:43
W angielskim może być np. Velcro - rzep, a w polskim przyszły mi do głowy pampersy - chyba na inne tego typu pieluszki też tak się mawia, chociaż ekspertem nie jestem :).

baniak1987
09-27-2011, 10:47
pampersy - chyba na inne tego typu pieluszki też tak się mawia, chociaż ekspertem nie jestem :).

Zdecydowanie się zgadzam, nigdy nie słyszałem, żeby mówiło się: jadę po Huggies'y, zawsze są to pampersy, niezależnie od marki pieluszek. :)

monique_m
09-27-2011, 10:48
Mi przychodzi do głowy nazwa sprzętu, który już wyszedł z użycia - walkman (tę nazwę wprowadziła firma Sony). Podobna sytuacja teraz wystąpiła z gadżetem o nazwie iPod. Nie wiem, czy dobrze myślę ale chyba tej nazwy używa się nie tylko dla produktów firmy Apple. :)

Mateusz
09-27-2011, 11:15
Witam

Przychodzą mi do głowy wyrazy "ksero" bądź "kserować" pochądzące od nazwy własnej "Xerox".

Pozdr.

Paulina_G
09-27-2011, 13:12
Do tego typu słówek w j. angielskim dorzucę jeszcze "sellotape," czyli taśmę klejącą. :)

emilkova
09-27-2011, 13:21
Podaję dwa kolejne przykłady, które przyszły mi do głowy. :D

Wellingtons (zdrobniale wellies) - polskie kalosze. :) Cytując Wikipedię: "They were worn and popularised by Arthur Wellesley, 1st Duke of Wellington."

Walkman - jest znakiem towarowym firmy Sony, choć popularność tego urządzenia powoduje, że nazwa ta stała się praktycznie synonimem wszystkich tego rodzaju urządzeń, nawet jeśli nie są wyprodukowane przez Sony (parafraza fragmentu artykułu z Wikipedii).

kasiaczekw88
09-27-2011, 17:24
W języku polskim będzie to np. termos, od firmy Thermos, która takie naczynka wprowadziła swego czasu. :) Chyba dotyczy to wielu innych języków, nie tylko polskiego.

pepsiak
09-27-2011, 21:56
Dość często słyszy się electroluxować zamiast odkurzać. ;-)

mhubner
09-28-2011, 10:46
A mnie się skojarzyło, chyba najbardziej znany przykład- adidasy. Wszystkim nam wiadomo skąd się wzięły, no i chyba wszyscy już mówią tak na buty sportowe. :o

eufrozyne
09-28-2011, 12:01
Kurczę, nie zastanawiałam się nad tym nigdy, ale faktycznie pampersy i adidasy weszły już tak bardzo do naszego języka, jako określenia całych produktów, że ja nawet nie wiem jak powiedzieć na inne tego typu buty.

Nie ważne co noszę, jeśli jest to obuwie sportowe zawsze nazywam je adidasami. :D

agzppu
10-03-2011, 09:20
Mnie przypomniało się jeszcze "simonize" od firmy simoniz, odpowiednik woskowania. Co prawda w polskim nie występuje, ale w ang jak najbardziej, np. "the hood was simonized". Niestety nie wiem czy stosuje się to słowo tylko przy woskowaniu płynem tej firmy, czy przy każdym innym również:).

Controversia
10-03-2011, 09:29
kurcze, nie zastanawiałam się nad tym nigdy, ale faktycznie pampersy i adidasy weszły już tak bardzo do naszego języka, jako określenia całych produktów, że ja nawet nie wiem jak powiedzieć na inne tego typu buty.

Nie ważne co nosze, jeśli jest to obuwie sportowe zawsze nazywam je adidasami. :D

Są jeszcze tenisówki, ale paradoksalnie dzisiaj w tenisa gra się w adidasach :)

elie
10-03-2011, 10:48
kurcze, nie zastanawiałam się nad tym nigdy, ale faktycznie pampersy i adidasy weszły już tak bardzo do naszego języka, jako określenia całych produktów, że ja nawet nie wiem jak powiedzieć na inne tego typu buty.

To tak jak wszystkie podpaski to always'y, a wszystkie tampony to OB.

malgosia_n
10-03-2011, 13:02
Mówiąc o rzeczach tanich, podróbkach często używa się słów Tesco Value. To przedmioty nie tylko z Tesco (np. tanie buty), ale też innych dyskontowych sklepów typu Biedronka, Lidl.

Agusek
10-03-2011, 14:07
Dość często słyszy się electroluxować zamiast odkurzać;-)

Electroluxować?? Pierwsze słyszę...

A co powiecie na colę - wyraz używany i do Coca Coli, i do Pepsi, i nawet do Hoop coli...

solens
10-03-2011, 19:51
Dorzucę jeszcze:
- JEEP, każdy samochód terenowy
- JACUZZI - każda wanna z hydromasażem :)

ClaroIntelect0
10-03-2011, 20:22
Dorzucę jeszcze małe, żółte karteczki samoprzylepne-' Post-it'. Na określanie innych kartek większych i mniejszych służących do szybkich notatek ta nazwa także ogólnie się przyjęła.

milittle
10-05-2011, 19:22
Nie wiem, czy to zwrot ogólnie przyjęty, ale znam osoby, które na każdego rodzaju dżinsy mówią Levis, bez względu na markę. :confused:

StanLevitan
10-07-2011, 21:03
Szampan - oryginalnie wino musujące z Szampanii; dzisiaj mówimy tak na każde wino musujące.
A propos Jeepa: wychowani w PRL mawiają na ten typ samochodu Gazik (od radzieckiej fabryki samochodowej GAZ).

asia Rozszczypała
10-08-2011, 14:58
Dorzucę jeszcze:

- internet (była to pierwsza sieć informatyczna, dzisiaj stosuje się tę nazwę do każdej sieci informatycznej)
- scrabble - nazwa własna oraz rodzaj gry słownej
- popularne obecnie słowo "fotoszopować" od programu do obróbki zdjęć Photoshop.

iwonaszp
10-08-2011, 15:27
guglować, lukać (zlukać, oblukać), net

leone
10-08-2011, 17:08
Na myśl przychodzi mi popularne niegdyś określenie na trampki, mianowicie pepegi - był to skrót utworzony od nazwy przedsiębiorstwa “PePeGe” Polski Przemysł Gumowy Towarzystwo Akcyjne w Grudziądzu. :) Kolejne słowo to lentilki. :D

Marta_C
10-08-2011, 18:47
W Polsce utarło się słowo "adidasy" jako obuwie sportowe, nawet jeśli nosimy buty innej marki. Kiedyś Amerykanin słyszał moją rozmowę z mamą po polsku i bardzo zdziwiła go nazwa "adidasy" na buty firmy Nike. ;)

leva
10-08-2011, 22:57
Anglicy często też szukają 'Sharpie' mając na myśli każdy marker (taki pisak):)

StanLevitan
10-10-2011, 13:12
Po angielsku na sterowiec mówi się zeppelin - od nazwiska konstruktora pierwszego sterowca, Ferdinanda von Zeppelina.

StanLevitan
10-10-2011, 13:17
Silnik wysokoprężny potocznie zwany jest diesel - od nazwiska Rudolpha Diesela, który wpadł na pomysł jego konstrukcji.

Michal
10-11-2011, 19:43
Zauważyłem, że podano papmersy jako określennie pieluch. Podobnie, o chusteczkach do pupy dla dzieci mówi się "Tołdisy", od nazwy Toadies.

tilim
05-01-2012, 14:39
Rower - dawniej welocyped lub bicykl, obecna nazwa pochodzi od brytyjskiej marki Rover, która teraz bardziej się kojarzy z samochodami.

ghaj
05-02-2012, 00:17
W USA są różne produkty do mycia okien, ale powszechnie używa się słowa Windex - i jest to oczywiście nazwa własna płynu do mycia okien firmy sc Johnson.

AnetaS
12-13-2015, 23:45
Można do listy dodać także czasownik twittować, czyli publikować wiadomości na Twitterze.

Pomyślałam też o polskim słowie polar. Często używa się go w znaczeniu "bluza wykonana z polaru". Samo słowo polar pochodzi z angielskiego, od nazwy materiału (Polartec).

Yoonak
12-20-2015, 18:17
Przychodzi mi do głowy ptasie mleczko (pierwotnie produkt Wedla), aspiryna oraz klocki lego.

kacha1178
12-27-2015, 23:30
Bardzo ciekawy temat, też nad tym się nie zastanawiałam... Jak większość - adidasy, zalukać. :)

noirin
01-06-2016, 22:03
Warto też wspomnieć o nazwie „Barbie”, niekoniecznie używanej w odniesieniu do oryginalnej jasnowłosej lalki o zgrabnej talii :) Nawiasem mówiąc, jej imię wzięło się od zdrobnienia imienia Barbara, które nosiła córka twórczyni lalki, Ruth Handler.

Do głowy przychodzi mi jeszcze nazwa „delicje”, którą często określa się wszystkie ciastka podobne do oryginalnego wyrobu Wedla.

olka1976
01-07-2016, 15:50
Z tego co się zorientowałam, do powszechnego użycia weszła nazwa dron - a to była marka konkretnego produktu.

peggy
01-07-2016, 16:39
2 (hoover something up) informal consume something quickly and eagerly.


Gratulacje dla tego, od kogo to powiedzonko się zaczęło. :D

mklj
02-02-2016, 03:17
Trytytka - od nazwy firmy Trytyt (która jako pierwsza wprowadziła tę opaskę na rynek)
Crocsy - obecnie nazwa zbiorowa dla każdych butów tego typu (historia jak z adidasami :) )

W angielskim (i w polskim poniekąd też) do głowy przychodzi mi jeszcze chuligan, gdzie pierwowzór prawdopodobnie pochodzi od irlandzkiego nazwiska 'Hoolihan'. Ale to już nie nazwa firmy.

macgrabarian
02-27-2016, 11:44
Z tego co się zorientowałam, do powszechnego użycia weszła nazwa dron - a to była marka konkretnego produktu.
W sensie 'drone' ? Ale to już było słowo istniejące w języku angielskim, po prostu zostało wykorzystane do określenia tego rodzaju robota.

Granola pierwotnie była nazwą Amerykańskiej marki. W Stanach to szczególnie częste, bo tam tradycja kapitalizmu i marketingu jest znacznie starsza, więc już od stuleci wymyślają tam niepowtarzalne nazwy markowe produktów, które potem przechodzą do języka, bo inne słowo na dany produkt zwyczajnie nie istnieje.

Gnomasz
02-28-2016, 02:19
Inbus (lub imbus) – określenie klucza sześciokątnego pochodzi od niemieckiej marki Innensechskantschraube Bauer und Schaurte.

Teflon to znak towarowy DuPont, ale został nazwą potoczną materiału. Nie wiem, czemu polittetrafluoroetylen się nie przyjął. :D

Bardziej hermetyczny przykład: spotkałem się już z używaniem D&D jako synonimu gry fabularnej. Ale to na tyle rzadko, że chyba jeszcze nie można mówić o ogólnym użyciu.

W sumie przez jakiś czas chyba w użyciu była dota jako określenie konkretnego rodzaju gry komputerowej, ale konkurencja ją wykosiła (Chcąc – nie chcąc. Po prostu ukuli nowy termin, bo do tamtego nie mieli praw autorskich).

sywozn
04-14-2016, 15:54
Do głowy przyszło mi PTASIE MLECZKO. Są "Alpejskie Mleczka”, „Rajskie Mleczka”,„Anielskie Mleczka”, ale nazwę"Ptasie Mleczko" ma tak naprawdę tylko Wedel.

deum5
04-15-2016, 12:35
Cóż, takie sytuacje nie zdarzają się tylko w języku angielskim. :) To dobrze znane zjawisko, a słowa utworzone od nazw własnych językoznawcy określają eponimami, choć przy omawianiu eponimów raczej mówi się o osobach, a nie o produktach czy markach od których coś wzięło nazwę.

kolorowa
04-15-2016, 13:10
W Danii na ratownika mówi się: "falckmand", co pochodzi od nazwy firmy ratowniczej.

aniolek91
05-06-2016, 16:53
Podobnie jak adidasy jest też Barbie oraz Ken. :) Do tego słowo wygooglować jest stosowane dość powszechnie w moim miejscu pracy.

darkagor
08-27-2017, 22:16
Znam zwrot "luksować" odnoszący się*do odkurzania podłogi, pochodzący od nazwy producenta odkurzaczy Electrolux :D

Kabugn
10-10-2017, 00:06
W języku hiszpańskim np. jako nazwa ogólna przyjęła się kleenex od znanych chusteczek- używana analogicznie do naszych pampersów.

W języku polskim przychodzi mi na myśl jeszcze jeep jako określenie wszelakich samochodów terenowych.

Kabugn
10-10-2017, 00:10
We Włoszech natomiast mówi się scotch na taśmę klejącą nie tylko tej firmy.

W ogóle wydaje mi się, że w języku polskim wszystkie techniczne rzeczy/ substancje będą miały nazwy już powszechnie używane, np. super glue, etc.

joaakh
10-12-2017, 13:30
Dość często słyszy się electroluxować zamiast odkurzać. ;-)

nie słyszałam Elektroluxu jako czasownika, ale nagminnie zamieniam odkurzacz i nazywam Elektroluxem :)

KasiaGr
11-15-2017, 00:53
To ja dorzucę jeszcze:
Flipsy - mówimy tak na wszystkie chrupki kukurydziane, a oryginalnie to nazwa własna tego produktu firmy Sante.
Michałki - cukierki początkowo produkowane przez zakład cukierniczy Hanka. Potem nazwa ta weszła do języka potocznego jako nazwa tego typu słodyczy.

bfree
12-15-2017, 17:00
W języku polskim będzie to np. termos, od firmy Thermos, która takie naczynka wprowadziła swego czasu. :) Chyba dotyczy to wielu innych języków, nie tylko polskiego.

Z termosem mogło być odwrotnie - niem. Thermos, słow. termos, arab. termos, kurd. termos, pers. termos (internacjonalizm, a firma użyczyła sobie nazwy, coś jakby nazwać firmę np. bumerang).

Ale już np. makdonaldyzacja pochodzi od nazwy firmy.

Inne przykłady: Tempo (chusteczki higieniczne). Tesa (taśma klejąca). Z podwórka niemieckiego. Jadę beemką. mercem. poldkiem (Polonez). Odpalam Windowsa. Otwieram Office'a. I robię zlecenie w Studio. A wcześniej tłumaczyłem w Tradosie. (Po przejęciu SDLX przez Tradosa powstał SDL Trados, a potem SDL Studio). A bardzo dobry program CAT został zamknięty w szufladzie. Pamięta ktoś jeszcze SDLX? Moim zdaniem najlepszy kotek (CAT).
Jak mam wątpliwości szukam czegoś w wiki (od Wikipedii).

gregory1992
04-05-2018, 19:44
Junkers - od firmy, a chodzi o taki jakby typ bojlera czy ogrzewacza wody :P

Gladyssemiramis
04-21-2018, 02:06
Wielokrotnie spotkałam się z Red Bullem, jako określeniem różnego rodzaju napojów energetycznych.

DanutaMariaLis
04-22-2018, 11:56
Myślę, że dobrym przykładem może być Tic Tac. W końcu nikt nie mówi "Mam ochotę na drażetki o smaku miętowym" (taki wygląda opis na opakowaniu), tylko używa się oryginalnej nazwy :)

kost
04-29-2018, 11:48
Moje ulubione będą zawsze adidasy firmy Nike

polly1305
05-24-2018, 18:17
W języku włoskim słowo "scotch" potocznie zastąpilo całkowicie "nastro adesivo", czyli taśmę klejącą;
często używa się też popularnej nazwy własnej "Kleenex" na określenie chusteczek hihienicznych;
moim osobistym faworytem jest jednak "rimmel" (od popularnej nazwy brytyjskiej marki kosmetycznej) na okreslenie... tuszu do rzęs, zamiast po prostu "macsara".

MartineZ
11-17-2018, 20:10
cola - każdy napój gazowany o smaku, no cóż więcej mówić - coli :) Najpewniej pochodzi od Coca-Coli. Nawet na Pepsi ludzie mówią cola! Albo na tanie podróbki Biedronki...
adidasy - buty sportowe
pampersy - pieluszki
wygoglować - wyszukać coś w internecie
kinderki - każde czekoladki podobne (jako że mamy wiele podróbek tego produktu oryginalnego) nazywamy często w taki sposób :D no, przynajmniej ja.

Coś co zaszło przez proces asymilacji - masło. Używamy często tego określenia nawet na margarynę
Jednak nie zapomnę mojej mamy, która przyłapując mnie na pojedynczym "wybryku", związanym z jedzeniem fast foodów, rzekła "CO Ty tam jesz, jakieś syfy, MAKDONALDY jedne" :D

przemekm
11-18-2018, 10:51
Niektórzy na każdą stację benzynową mówią CPN.

Amabilis
02-04-2019, 15:03
W jeżyku polskim spotkałam się też z nazywaniem wszelkich przecierów dla małych dzieci "bobofruty" :)

habr
02-04-2019, 15:13
Z obuwi to też sneakersy i martensy.
Jeszcze przychodzi mi do głowy słowo żyletka, ale według Wikipedii pochodzi ono od nazwiska wynalazcy, jak i nazwa firmy Gilette: https://pl.wikipedia.org/wiki/Żyletka.

DomMich
06-28-2019, 10:41
W polskim na pewno adidasy i pampersy. Poza tym: wygooglować, aspiryna, cola. Tu jest trochę o tym: https://pl.wikipedia.org/wiki/Pospolicenie_nazw_marketingowych

nuotian
08-11-2019, 00:14
W języku polskim przychodzi mi na myśl junkers, który swoją drogą bywa bardzo irytujący :D I jeszcze farelka od starej firmy Farel.
Co do angielskiego:
- jeep - mówi się na typ auta, a nazwa pochodzi od firmy Jeep,
- cola - wiadomo
- jacuzzi - też jest od nazwy firmy,

Toroteija
09-16-2019, 12:24
Jeśli chodzi o język polski, do listy dodałabym jeszcze dwa słowa:
– meleks, melex (nazwa małych pojazdów elektrycznych produkowanych w Mielcu, wykorzystywanych np. na lotniskach albo jako wózki golfowe; niektórzy nazywają tak każdy pojazd tego rodzaju, niezależnie od tego, gdzie i przez jaką firmę został wyprodukowany)
– cepelia (określenie wyrobów naśladujących ludowe rękodzieło, utworzone od skrótowca Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego, w której sklepach sprzedawane były dzieła polskich twórców ludowych)