pan od przyrody...

[dabljunio]

No cóż, drugim Herbertem raczej nie będę..
Liczę na odkrywcze komentarze :)

Pan od przyrody
Herbert Zbigniew

The biology teacher
Zbigniew Herbert


Nie mogę przypomnieć sobie

jego twarzy

I cannot remember
His face


stawał wysoko nade mną

na długich rozstawionych nogach

He used to stand high above me
On his long legs wide apart

widziałem

złoty łańcuszek

popielaty surdut

I saw
A gold chain
A grey frock coat
i chudą szyję

do której przyszpilony był

nieżywy krawat

And a thin neck
With a dead tie
Around it


on pierwszy pokazał nam

nogę zdechłej żaby


He was the first one who showed us
A dead frog’s leg

która dotykana igłą

gwałtownie się kurczy



Which, when touched with a needle
Shrinks rapidly

on nas wprowadził

przez złoty binokular

He acquainted us
Through a gold binocular
w intymne życie

naszego pradziadka

pantofelka

With an intimate life
Of our ancestor
A paramecium

on przyniósł

ciemne ziarno

i powiedział: sporysz
He brought us
Dark grain
And said: the ergot

z jego namowy



w dziesiątym roku życia

zostałem ojcem

He motivated me
To be come a father
At the age of ten

gdy po napiętym oczekiwaniu

z kasztana zanurzonego w wodzie

ukazał się żółty kiełek
When after a nervous anticipation
I saw a yellow sprout

i wszystko rozśpiewało się

wokoło


And everything around
Was singing

w drugim roku wojny

zabili pana od przyrody

łobuzy od historii
In the second year of war
The biology teacher was killed
By the history roughnecks

jeśli poszedł do nieba -
If he went to heaven-

może chodzi teraz

na długich promieniach

odzianych w szare pończochy

Maybe he is walking now
On long sunbeams
Attired in grey pants
z ogromną siatką

i zieloną skrzynią

wesoło dyndającą z tyłu

With a huge bag
And a green box
Cheerfully dangling at the back

ale jeśli nie poszedł do góry -

And if he did not go to heaven-
kiedy na leśnej ścieżce

spotykam żuka który gramoli się

na kopiec piasku
One day, on a forest path
I meet a beetle that clambers
On a sand mound
podchodzę

szastam nogami

i mówię:
I come gallantly closer
And say:
- dzień dobry panie profesorze

pozwoli pan że panu pomogę


Good morning professor
Let me help you

przenoszę go delikatnie

i długo za nim patrzę

aż ginie
I carry him gently
And look at him for a long time
Until he disappears
w ciemnym pokoju profesorskim

na końcu korytarza liści

In his dark room
At the end of the leaf corridor.

[Tom z Sopotu]

Hm... Jak już zaznaczyłem w innym miejscu, nie myśląc po angielsku nie umiem ocenić, na ile tłumaczenie to pozostaje poezją. I nie znam też angielskiego na tyle, żeby na poczekaniu przywołać jakieś lepsze rozwiązanie dla samego "pana od przyrody". Bo po polsku "pan od przyrody" to inny rodzaj określenia niż "nauczyciel biologii", czy tam nawet "nauczyciel przyrody" ("the biology teacher"). Chodzi mi o to trochę zinfantylizowane, dziecięce wyrażenie "PAN OD przyrody". To ma znaczenie - bo potem zostaje ono dopełnione przez jeden z lepszych pomysłów w tym wierszu - kiedy mowa o łobuzach OD HISTORII. Te frazy muszą ze sobą korespondować, a nauczyciel biologii z łobuzami historii koresponduje znacznie słabiej. Posiedziałbym więc chwilę dłużej i postarał się jednak wysilić, by znaleźć angielskie określenie lepiej oddające ten sens. Warto nad tym posiedzieć - to przecież w końcu tytuł wiersza. Nie gubmy istotnych sensów.

[blueberrygood]

Ja z kolei nie znam języka polskiego zbyt dobrze i ocenianie wierszy Herberta przychodzi mi z trudem, jeśli chodzi o słownictwo, wyłapanie sensu, zanalizowanie, etc. Jedyne co mogę właściwie zrobić, to 'naprawić' wiersz, żeby brzmiał dobrze po angielsku - czyli pod kątem stylistycznym, słownictwa używanego, collocations... Zaproponuję teraz poprawkę tej części wiersza poniżej po przeczytaniu posta napisanego przez Toma z Sopotu. Jeśli się mylę, najmocniej przepraszam - wiem, że źle przetłumaczony Herbert budzi u niektórych silne emocje... ;)
w drugim roku wojny

zabili pana od przyrody

łobuzy od historii
In the second year of war
The biology teacher was killed
By the history roughnecks

in the second year of the war
they killed the biology teacher
the history villains

Nie wiem, czy o to chodziło. Szczerze mówiąc nie do końca rozumiem, ale możę choć troszkę...

Pozdrawiam i przepraszam za wszelkie błędy językowe!

[blueberrygood]

:o :o No, to nie zrozumiałam... i wyszło na to, że niczego nie naprawiłam. Najmocniej przepraszam za zamieszanie... Mąż starał mi się wytłumaczyć i znalazł coś takiego w necie:

in the second year of the war
the rascals from history
killed sir from biology

[translated by Marcel Weyland]

Podobno o to Wam chodzi... Nie do końca bym się zgodziła z prawidłowością frazy sir from biology - brzmi to dość sztuczne i można powiedzieć, że zostało przetłumaczone dosłownie. Ale jeśli to wystarczająco oddaje sens dla polskich miłośników Herberta, to znalazło się...:)

Pozdrawiam!

[Tom z Sopotu]

:o :o No, to nie zrozumiałam... i wyszło na to, że niczego nie naprawiłam. Najmocniej przepraszam za zamieszanie... Mąż starał mi się wytłumaczyć i znalazł coś takiego w necie:

in the second year of the war
the rascals from history
killed sir from biology

[translated by Marcel Weyland]

Podobno o to Wam chodzi... Nie do końca bym się zgodziła z prawidłowością frazy sir from biology - brzmi to dość sztuczne i można powiedzieć, że zostało przetłumaczone dosłownie. Ale jeśli to wystarczająco oddaje sens dla polskich miłośników Herberta, to znalazło się...:)

Pozdrawiam!

Faktycznie brzmi jak przetłumaczone dosłownie, też mi nie do końca pasuje. Ale kierunek jest dobry, o tego rodzaju poprawkę chodziło - może jednak znajdzie się lepsza.

[Tom z Sopotu]

Ja z kolei nie znam języka polskiego zbyt dobrze


A - i jeszcze taka mała dygresja: jeśli Ty nie znasz polskiego (który jest cholernie trudnym językiem, jak podejrzewam) zbyt dobrze, to ja doprawdy nie wiem, co mam powiedzieć o swoim angielskim! :D

[dabljunio]

ola :-)
Doskonale rozumiem i zgadzam się z Twoją uwagą dot. rozbieżności między znaczeniem "pana od przyrody" a "biology teacher", ale nic lepszego nie udało mi się wymyślić..
pozdrawiam i dzięki za komentarze

[salomea]

w drugim roku wojny

zabili pana od przyrody

łobuzy od historii
In the second year of war
The biology teacher was killed
By the history roughnecks


Nie jestem pewna czy konieczne jest tu tłumaczenie w str. biernej. Brzmi to troche 'peculiar', chociaż bardzo możliwe że wiele osób nie zgodzi sie z moim odczuciem..

"In the secon year of the war
some history roughnecks
killed our teacher"

Generalnie tłumaczenie bardzo przemyślane i brzmi naprawde dobrze. Tytuł rzeczywiście nie do końca oddaje sens, ale sama nie mam niestety żadnego alternatywnego pomyslu:confused:

Pozdrawiam!

[joannaj]

w drugim roku wojny

zabili pana od przyrody

łobuzy od historii
In the second year of war
The biology teacher was killed
By the history roughnecks


Nie jestem pewna czy konieczne jest tu tłumaczenie w str. biernej. Brzmi to troche 'peculiar', chociaż bardzo możliwe że wiele osób nie zgodzi sie z moim odczuciem..


ja sie akurat zgodze ;)

[Gosia]

witam,

mnie się tłumaczenie tytułu oraz treści podoba. Stawiam na sens, nie na formę jeśli trzeba wybierać (sir from biology sounds awful!)

kilka innych uwag natomiast to:

nie podoba mmi się krawat przyszpilony jako tie around his neck, proponuję
"with a dead tie pinned to it"

pantofelka, jako nazwę gatunkową, zmieniłabym na the paramecium

nie podobaja mi się "pants" jako pończochy - proponuję stockings

"jeśli nie poszedł do góry" zrobiłabym jako "if he did not go up" zamiast "to heaven", aby zachowac klimat oryginału

"kiedy spotykam" - użyłabym "when I meet", a nie "one day I meet"

Pozdrawiam,
Gosia

[Tom z Sopotu]

[QUOTE=Gosia;1771]mnie się tłumaczenie tytułu oraz treści podoba. Stawiam na sens, nie na formę jeśli trzeba wybierać (sir from biology sounds awful!)

To prawda, awful, ale może dałoby się treść z formą jakoś pogodzić. W tej chwili przyszedł mi do łba pewien pomysł, tylko nie znalazłem dobrego słowa. A gdyby owych łobuzów określić w przekładzie jakimś słowem, które budową będzie przypominało słowo "teacher" (np. też kończące sie na "-er", albo/i zaczynające na "t")? Wówczas znaleźlibyśmy jakiś sposób przeniesienia tej zabawy słowem, tworząc zbitkę "biology teacher - history ...ers". Walę na poczekaniu: "history bounders" - tylko nie jestem pewien, czy to brzmi wystarczająco podobnie, czy budzi skojarzenie. No i czy znaczenie jest ściśle przeniesione. Może da się znaleźć lepsze określenie. Co Wy na pójście tą drogą?

[Klempicz]

A gdyby owych łobuzów określić w przekładzie jakimś słowem, które budową będzie przypominało słowo "teacher" (np. też kończące sie na "-er", albo/i zaczynające na "t")? Wówczas znaleźlibyśmy jakiś sposób przeniesienia tej zabawy słowem, tworząc zbitkę "biology teacher - history ...ers". Walę na poczekaniu: "history bounders" - tylko nie jestem pewien, czy to brzmi wystarczająco podobnie, czy budzi skojarzenie. No i czy znaczenie jest ściśle przeniesione. Może da się znaleźć lepsze określenie. Co Wy na pójście tą drogą?

Żono, ratuj! :p

Pozdrawiam!

[blueberrygood]

Ostatni raz próbuję... ;)

in the second year of the war
the thugs of history
killed the teacher of biology

Pozdrawiam!

[Klempicz]

Ostatni raz próbuję... ;)

in the second year of the war
the thugs of history
killed the teacher of biology

Pozdrawiam!

You can do better... To wprawdzie jest na "t", tak jak "teacher", ale nie brzmi podobnie... Kawki jeszcze? (More jackdaw? :D )

[blueberrygood]

Szczerze mówiąc nie sugerowałam się tym co Tom napisał, bo przyznaję, że nie do końca zrozumiałam posta a nie miałam czasu się wgłębiać. Więc to, że na 't' to przypadek... ale pomyślę teraz, jak już rozumiem.

[blueberrygood]

You can do better... To wprawdzie jest na "t", tak jak "teacher", ale nie brzmi podobnie... Kawki jeszcze? (More jackdaw? :D )

Może tak?

in the second year of the war
the transgressors of history
killed the teacher of biology

Ale jak dla mnie to jest za bardzo wyszukane i sztuczne. Myślę, że poprzednia wersja jest najlepsza. Jedynie można ewentualnie jeszcze zamienić "thugs" na "hooligans" (jest to najlepszy odpowiednik "łobuzów).

Pozdrawiam!

[Tom z Sopotu]

Może tak?

in the second year of the war
the transgressors of history
killed the teacher of biology

Ale jak dla mnie to jest za bardzo wyszukane i sztuczne. Myślę, że poprzednia wersja jest najlepsza. Jedynie można ewentualnie jeszcze zamienić "thugs" na "hooligans" (jest to najlepszy odpowiednik "łobuzów).

No ale mój chytry koncept przepada... Czyli co, godzimy się bez dalszej walki na "zaginięcie w tłumaczeniu" pomysłu Herberta?