PDA

View Full Version : Cechy tłumacza literackiego


darius
07-11-2011, 05:05
Dosłowne tłumaczenie tekstu literackiego nie pomoże odzwierciedlić głębi i sensu opracowywanego utworu. Dlatego tłumaczenie literackie zazwyczaj znacznie rożni się od oryginału. Tłumacz literacki nie odtwarza tekstu pierwowzoru dosłownie, lecz to, jak sam go rozumie, postrzega, analizuje. Dosłownie natomiast na nowo przerabia materiał od początku do końca. Powstaje zatem pytanie, jakim warsztatem winien dysponować tłumacz by móc zbliżyć się do treści przekładu? Czy dogłębna znajomość twórczości tłumaczonych autorów daje podstawy do prawdziwie dobrze wykonanej pracy?

Estera
05-04-2015, 00:35
Tłumacz literatury powinien mieć zmysł poety, lekkie pióro oraz wyobraźnię. A wiedza i oczytanie w dziełach tłumaczonego autora to podstawa.

Amadeus2093
05-07-2015, 21:32
Tłumacz literatury to akurat taki rodzaju tłumacza, który powinien być "obcykany" w naprawdę wielu dziedzinach. Nigdy nie wiadomo, czy np. w książce dla młodzieży nie przyda się znajomość specjalistycznej wiedzy wojskowej itp. Oczywiście zawsze można sprawdzić w Internecie, a i jest taki plus, że na przyszłość będziemy takie rzeczy wiedzieć :) Przydaje się taka hmm... inteligencja życiowa? Czy jakkolwiek to nazwać, żeby umieć obserwować, słuchać i czytać, by później umieć to naśladować, by tłumaczenie było naturalne, umieć wyłapywać takie niuanse, jak wszystkie ironie, odpowiednie style wypowiedzi itd.

ania.k
05-11-2015, 09:37
Zdecydowanie zgadzam się z tym, że tłumacz literacki musi mieć wszechstronną wiedzę i umieć ją wyłapać. Na pewno musi też potrafić zinterpretować dany tekst i potrafić znaleźć symbole, jeśli są one w danym tekście, a następnie przełożyć na język tłumaczony, bo nie zawsze jest to takie oczywiste i proste.

I oczywiście zgadzam się z wcześniejszą wypowiedzią, że wyobraźnia, a przy tym kreatywność są potrzebne.

marta.izabela
05-25-2015, 12:54
Zwykle jeden autor oryginału tłumaczony jest przez jednego i tego samego tłumacza, przynajmniej w obrębie jakiejś serii. Powieści poza tą serią może tłumaczyć już ktoś inny. Albo tłumacze specjalizują się w gatunkach np. tłumaczą tylko kryminały. W literackich znowu obowiązuje "specjalizacja".

DagmaraBS
05-25-2015, 13:50
Zgadzam się, myślę, że znajomość twórczości danego pisarza to podstawa, tak samo jak kreatywność, bardzo dobry warsztat pisarki i doskonała znajomość nie tylko języka, ale też i kultury ludzi posługujących się językiem, z którego i na który tłumaczymy.

Black_Cat
05-25-2015, 15:03
Poza wspomnianą wcześniej wyobraźnią i odpowiednim stopniem wrażliwości na sztukę, niezbędne będzie też perfekcyjne posługiwanie się językiem, na który tłumaczymy, ponieważ poeci często stosują wymyślne zabiegi językowe, używają wyszukanego słownictwa i tłumacz musi się potrafić w takim świecie odnaleźć.

magbla2516
06-01-2015, 14:31
1. Perfekcyjna znajomość języka, z którego tłumaczymy
2. Znajomość twórczości i sposobu pisania autora, którego tłumaczymy
3. Zmysł artystyczny, lekkie pióro, wyobraźnia, kreatywność
4. Wszechstronność, szeroka wiedza ogólna
5. Doskonała znajomość kultury i zwyczajów ludzi posługujących się językiem, z którego tłumaczymy

Zastosowane przeze mnie numerki nie wskazują absolutnie na to, że cechy podane są w kolejności od najważniejszej do najmniej ważnej. :) Uważam, że dobry tłumacz literatury powinien mieć wszystkie te cechy rozwinięte w podobnym stopniu.

klaudia7
06-15-2015, 07:42
Do listy cech pożądanych dodałabym jeszcze znajomość gatunków, konwencji literackich, pewną ogólną wiedzę o literaturze.

nigiri
06-15-2015, 09:53
W niektórych przypadkach przydaje się też wiedza o samym autorze, nie tylko jego twórczości. Spostrzegawczość, "oko" dla zabiegów stylistycznych, gier słownych, rytmu tekstu, jego interpunkcji i doboru słów. Warto czytać tekst na głos, poznać jego brzmienie nie tylko w naszej głowie.

Wspomniane już doświadczenie życiowe, specjalizacja w gatunku literackim.

Czytałam też ciekawy artykuł o miłości do tekstu tłumaczonego:
http://www.dwutygodnik.com/artykul/5840-tlumacz-nie-moze-byc-kochankiem-tekstu.html

ania_exploratrice
07-20-2015, 12:38
Tłumacz literatury powinien mieć talent porównywalny z talentem autora książki, którą tłumaczy. Jest to ciężka praca, bo on przecież rozumie, co autor miał na myśli, więc tłumaczenie (znając tekst oryginalny) wydawać mu się może dobre. Wielokrotnie odkładam książkę, bo nie jestem w stanie przebrnąć przez jej tłumaczenie, i nie chodzi o rażące błędy (np. nazwanie czegoś nieużywanym słowem), ale o całokształt. Zdania brzmią nienaturalnie, są "odarte" ze swej literackiej głębi, trochę jak streszczenie, a nie pełna książka. Dlatego osobiście wolę książki w oryginale. Niestety nie znam wszystkich języków świata, żeby czytać oryginały :). Niemniej jednak słabe tłumaczenie znacznie obniża przyjemność czytania, a wręcz denerwuje.

AnnaMaj
08-01-2015, 14:41
Chciałabym dodać coś do tych cech: oprócz znajomości twórczości danego autora, dobrze by było, żeby tłumacz tę twórczość po prostu lubił. To na pewno ułatwi mu wyczucie nastroju dzieła i zrozumienie "co poeta miał na myśli" ;)

Adam_Fabisiak
08-24-2015, 12:47
Tłumacz literacki musi mieć to "coś" - zmysł poetycki, lekkie pióro, nieprzeciętną wyobraźnię. Musi też operować odpowiednią wrażliwością na literaturę i umieć zgrabnie interpretować poezję czy prozę.

Pannonica
09-15-2015, 10:15
Moim zdaniem tłumacz literacki sam musi być dobrym pisarzem.

KingaMatusz
09-15-2015, 18:03
Jak dla mnie tłumacz literatury powinien być człowiekiem kreatywnym, umiejącym znaleźć rozwiązanie dla napotykanych trudności.

toorin85
09-17-2015, 20:23
Moim zdaniem trzeba kochać, właśnie kochać zabawy słowem.

AnulkaAS
09-17-2015, 22:28
Kreatywność, wrażliwość literacka i pomysłowość. Chyba tez duża cierpliwość, bo ja przy na przykład poezji milion razy dawałam sobie spokój. Trzeba ogólnie odnajdować radość z samego czytania literatury, żeby móc ją przekładać.

TMiranda
09-18-2015, 12:04
Po pierwsze - poprawna polszczyzna (czy tam inny język docelowy, na który tłumaczy) i niezłe oczytanie w danym typie literatury. Dlaczego w danym typie? Bo ktoś, kto nigdy nie czytał i nie czuł np. fantasy nie odda tłumaczenia w sposób odpowiedni. Po drugie - kreatywność, pomysłowe omijanie różnic języka. Trzeba umieć dostosować budowę zdań, a czasami nawet zmieszać kilka ze sobą zachowując sens, no bo słynne "Polak <lub wstaw innego native'a" by tak nie powiedział". No i jako trzecie - wielka cierpliwość i najlepiej trochę szczęścia żeby się załapać.

Ged
09-19-2015, 12:01
Własne umiejętności pisarskie, chociaż szczątkowe. Nie zliczę przypadków, gdzie tłumaczenie na język polski nie zmienia treści książki, za to absolutnie odstrasza od lektury.

Znajomość samej treści książki przed rozpoczęciem tłumaczenia. Zwłaszcza przy dużych, wielowątkowych pozycjach treść aluzji i foreshadowingu późniejszych wydarzeń umyka w tłumaczeniu, bo tłumacz nie dostrzegł wiadomości lub gry słów, które autor zostawił dla czytelnika.

malicja12
03-13-2016, 23:18
Wydaje mi się, że tłumacz literacki ma najtrudniejsze zadanie ze wszystkich, bo w swojej osobie musi połączyć poetę, tłumacza a także eksperta w dziedzinie literatury. Tłumacz literacki musi doskonale znać wszystkie epoki literackie, ich realia, tradycje, aby w przekładzie nie posłużył się na przykład jakimś zabiegiem stylistycznym niestosowanym lub nieznanym w danej epoce. Tłumacz literacki musi także perfekcyjnie odczytywać znaki i symbole kulturowe zawarte w dziełach, a potem odpowiednio przełożyć je na realia drugiego języka. W ogóle uważam, że przekład literacki to najpiękniejsza, a zarazem najtrudniejsza dziedzina przekładu.

sywozn
03-16-2016, 10:56
Tłumacz literacki powinien wyróżniać się bardzo dobrą znajomością języka ojczystego oraz obcego. Konieczna jest znajomość kultury - zarówno własnej, jak i tej obcej. Powinien mieć wyczucie językowe. W przypadku, gdy tłumaczy poezję, powinien posiadać umiejętność tworzenia rymów i przekładania metafor.

werksonful
03-31-2016, 19:01
Znajomość literatury z danej dziedziny. Bardzo często tłumacze czytający fantastykę biorą się za tłumaczenia również z tego rejonu, ponieważ bardzo dobrze go znają i ich tłumaczenia mogą być dzięki temu naprawdę dobre.

Netrapisu
04-03-2016, 12:29
Tłumaczenie literatury jest wbrew pozorom naprawdę dużym wyzwaniem. O ile przełożenie na inny język jakiejś umowy jest w zasadzie kwestią znajomości odpowiedniego słownictwa i wprawy, tutaj trzeba naprawdę mocno zagłębić się w przekładane dzieło, by móc je jak najwierniej przełożyć. Przydaje się znajomość samego autora (w znaczeniu: jego życiorysu), znajomość reguł i zwyczajów świata, w którym rozgrywa się akcja powieści (np. średniowiecze, wojna secesyjna itp.), stylu autora, umiejętność wczucia się w niego i duża wyobraźnia.

ms_
04-03-2016, 23:11
Tłumacz literatury powinien być przede wszystkim człowiekiem oczytanym. Tłumaczenia takich osób brzmią o wiele lepiej, bo mają one bogatsze słownictwo, łatwiej się wysławiają, ich język jest bardziej "literacki".

Marlena94
04-04-2016, 02:29
Tłumacz literacki przede wszystkim musi wykazać się cierpliwością. Jednak najważniejsza jest łatwość, z jaką przychodzi mu posługiwanie się piórem i językiem, aby zwyczajnie nie odtwarzał tekstu. :)

Els R
04-10-2016, 20:02
Tłumacz literacki musi być znawcą dwóch języków i dwóch kultur, musi rozumieć tekst, który ma przetłumaczyć i musi umieć napisać własny tekst. Powinien mieć w zasadzie wiele (większość) cech pisarza - pomijając może jakąś wizjonerską kreatywność.

kamilam
04-11-2016, 13:04
Tłumacz literacki powinien swobodnie posługiwać się dwoma językami, znać ich niuanse. Nie może tłumaczyć bez wyczucia, niemal słowo w słowo, ale przy tym wszystkim potrafić oddać klimat i styl autora oryginału.