PDA

View Full Version : Tłumaczenia Rapu


maajkel85
04-19-2009, 12:18
Zajmując się tłumaczeniem natrafiamy często na specyficzne słownictwo, z takim między innymi mamy do czynienia słuchając piosenek rapowych w języku angielskim, które niewątpliwie przesiąknięte są specyficznym słownictwem.
Jak sobie radzić w sytuacji gdy ktoś poprosi o przetłumaczenie tekstów tego rodzaju piosenek?

eagle10
04-22-2009, 00:07
Przede wszystkim to mało kto podejmuje się tłumaczenia takich piosenek, bo do tego potrzebny jest niesamowity talent, wyczucie oraz znajomość lub umiejętność wyszukiwania (poprzez słowniki, kontakty zagraniczne, fora, "Google", "Youtube" slangu zagranicznego i polskiego), a i tak zazwyczaj tłumaczenia takie są, moim zdaniem, żałosne... Wyszukaj sobie sam np. tłumaczeń tekstów 2Pac'a, Dre'a czy Eminema na języka polski, a zobaczysz, że większość zawartych w nich wersów albo się nie rymuje, albo slang w nich użyty w ogóle nie przypomina slangu:confused:

agatagrzybowska
04-23-2009, 17:49
Zgadzam się z przedmówcą. Tłumaczenie rapu to nie lada wyzwanie. Trzeba wykazać się znakomitą znajomością slangu w dwóch językach (nawet jeśli chodzi o slang w języku ojczystym, to nie jest to takie oczywiste), a przy tym niezłym poczuciem rytmu, no i dochodzą do tego jeszcze rymy... to znaczy nie chciałabym zniechęcać, bo dopóki nie spróbujemy, nie dowiemy się, czy rap nam leży, czy nie, ale jest to niewątpliwie trudne zadanie :rolleyes:

jadis
04-25-2009, 14:39
To zależy jaki jest cel tłumaczenia - czy chodzi tylko o język, czy zależy nam aby piosenkę można było wykonać. Wówczas zadanie jest trudniejsze, ale dotyczy to tłumaczenia wszystkich piosenek, nie tylko tych rapowych. Wtedy dobór słownictwa zależy również od rytmu i rymów a nie tylko od ekwiwalencji znaczeniowej.

aina
04-26-2009, 17:39
A ja się nie zgadzam do końca z eagle10...
Dlaczego uważasz, że zazwyczaj tłumaczenia są żałosne? Sposób argumentacji jaki podajesz wcale nie jest miarodajny, bo tak samo mogłabym stwierdzić, że tłumaczenia filmów są żałosne, a na dowód spróbuj sobie ściągnąć napisy z netu i zobaczyć jak amatorsko są zrobione...
Dla mnie google to nie jest rozstrzygający argument. Tak samo można wyszukać żałosne tłumaczenia innych (niekoniecznie rymowanych) piosenek!

Uważam, że da się zrobić dobry przekład rapu i co więcej, wiem, że jest sporo prac licencjackich/ magisterskich dotyczących takich przekładów. I bardzo często są to właśnie przekłady meliczne (czyli takie o jakich pisały dziewczyny wcześniej - tzn. z zachowaniem rymów i rytmu/ melodii).
Co prawda mnie nie bardzo interesowałby przekład rapu (po prostu nie moja muzyka:D) i zgadzam się, że, jak napisała Agata, znajomość języka musi być na bardzo wysokim poziomie, ale stawia on podobne problemy jak tłumaczenie poezji...a mimo wszystko istnieją tłumacze poezji ;)

jadis
04-27-2009, 19:35
Przede wszystkim to mało kto podejmuje się tłumaczenia takich piosenek, bo do tego potrzebny jest niesamowity talent, wyczucie oraz znajomość lub umiejętność wyszukiwania (...), a i tak zazwyczaj tłumaczenia takie są, moim zdaniem, żałosne...

Zgadzam się, że tłumaczenie rapu nie jest prostym zadaniem i wymaga niezwykłej wiedzy ( znajomości języka i kultury zarówno tekstu źródłowgo jak i docelowego, bo zrozumienie i właściwe zinterpretowanie piosenek rapowych jest nie lada wyzwaniem również jeśli tekst napisany jest w jezyku ojczystym), umiejętności i duzego talentu, jednak uważam, że nie należy generalizować. Tak jak z tłumaczeniem każdego rodzaju tekstów, istnieją przekłady genialne i beznadziejne. Zależy to przecież od kompetencji i umiejętności osoby tłumaczącej.
Poza tym, to że tłumaczenie jest trudne nie oznacza, że nie należy go robić. Profesjonalnych tłumaczy zajmujących się tego typu przekładem jest zapewne niewielu, jednak istneją i efektu ich pracy może rzeczywiście nie należy szukać na przypadkowych stronach czy filmach na "YouTube", tylo w bardziej wiarygodnych źródłach :)

xxx
04-28-2009, 00:28
Jak sobie radzić w sytuacji gdy ktoś poprosi o przetłumaczenie tekstów tego rodzaju piosenek?

To zależy, czy chodzi tutaj o dosłowne tłumaczenie treści zawartej w tekście utworu czy ma być to tłumaczenie melicze. Na pewno w obu przypadkach należy znać slang w obu językach, a jest to bardzo trudne, ponieważ cały czas powstaje tu bardzo dużo nowego słownictwa. Uważam, że takim tłumaczeniem powinny zajmować się osoby, które naprawdę się tym interesują, mają kontakt z takim językiem, a więc i z takim środowiskiem. Ponadto, w przypadku tłumaczenia melicznego trzeba mieć także talent do rymowania, wyczucie rytmu, itp.

xxx
04-28-2009, 00:40
Żeby podjąć się tłumaczenia rapu, a w szczególności tego mniej komercyjnego trzeba naprawdę dobrze orientować się w kulturze tego środowiska. Bardzo tu łatwo o pomyłkę nawet przy dosłownym tłumaczeniu, ponieważ można zostać źle odebranym. Co innego wypada mówić w amerykańskim gettcie, a co innego w polskim blokowisku. Np. żaden szanujący się polski raper czy chłopak z osiedla nie wyraziłby się o sobie lub koledze "matkojeb..." Natomiast określenie to bardzo często pojawia się w amerykańskich tekstach. Takich pułapek jest mnóstwo, więc radziłbym się zastanowić czy warto porywać się na coś takiego.

xxx
04-28-2009, 00:43
Nie uważam jednak, że nie należy tłumaczyć rapu. Istnieją dobre przekłady. Poprostu jest to bardzo trudne i nie wielu się do tego nadaje.

aina
04-28-2009, 09:02
Np. żaden szanujący się polski raper czy chłopak z osiedla nie wyraziłby się o sobie lub koledze "matkojeb..." Natomiast określenie to bardzo często pojawia się w amerykańskich tekstach

Ostatnio właśnie byłam świadkiem jak dwójka znajomych/ kolegów witała się takimi słowami...Ręce mi opadły!!
Nie interesuję się rapem, więc nawet nie wiedziałam, że to taka amerykańska tendencja...a widać koledzy dobrze wiedzieli i sobie przyswoili amerykanizm :p

magda.d
04-28-2009, 13:01
Przy tłumaczeniu takich tekstów należy pamiętać, że zawierają one elementy kulturowe oraz słownctwo typowe dla danego kraju oraz jego historii. Rap narodził sie w noworojskiej dzielnicy Bronx i był owocem buntu ciemnoskórej młodzieży wobec dyskryminacji rasowej. Do dzisiaj teksty te oscylują wobec tego samego tematu, wieć trudno byłoby je przenieść na grunt polski. Myślę, że właśnie dlatego tłumaczone teksty utwórów rapu brzmią tak nienaturalnie lub nawet żałośnie, jak stwierdzili niektórzy.

jadis
04-29-2009, 11:00
Jak sobie radzić w sytuacji gdy ktoś poprosi o przetłumaczenie tekstów tego rodzaju piosenek?

Jedną z technik stosowanych w tego typu tłumaczeniach jest metoda parallel texts. Należy znaleźć w języku docelowym tekst podobny pod względem stylistycznym, syntaktycznym do tekstu źródłowego, o podobnej tematyce co tekst źródłowy, najlepiej również taki, który powstał w podobnym czasie co tekst źródłowy i na jego podstawie przełożyć dany utwór. Na pewno jest to dość trudne i pracochłonne ale być może efektem będzie lepsze, w miarę naturalnie brzmiące w języku doceleowym tłumaczenie.

kfejklowicz
04-29-2009, 13:45
Wszystko zależy od tego na czym zależy naszemu odbiorcy. Wielu teoretyków translacji uważa, że należy dokonywać wyboru między technikami translacji tak by był on odpowiedni dla odbiorcy. Jeżeli komuś zależy na usłyszeniu polskiej wersji by stwierdzić "jak to brzmi" to pewnie należy wybrać przekład meliczny. W takim przekładzie napewno należy liczyć się z pewnymi stratami w treści. Jeżeli z drugiej strony ktoś chce sięgnąć w głąb tekstu i wiedzieć dokładnie "co autor chciał przez to powiedzieć" pozostaje tłumaczenie takich piosenek jako wiersza. I tutaj tłumacz jako "choice maker" musi zadecydować na czym mu bardziej zależy. :)

kfejklowicz
04-30-2009, 09:11
Myślę, że właśnie dlatego tłumaczone teksty utwórów rapu brzmią tak nienaturalnie lub nawet żałośnie, jak stwierdzili niektórzy.

Tym bardziej większe wyzwanie dla tych co się tego podejmą. Oczywiście transfer kulturowy raczej nie wchodzi w grę. Zresztą tłumaczenie takie byłoby zapewne skierowane do ludzi zainteresowanych tematem, dla których początki i kultura rapu są doskonale znane.

katarzynaz
04-30-2009, 15:54
Gdyby ktoś mnie poprosił o przetłumaczenie piosenki ( już w sumie nieważne jakiej) to najpierw zapytałabym go na czym mu zależy. Czyli kwestia już wcześniej wspomniana. Rytm i rym albo znaczenie lub wszystko w jednym. I dopiero wtedy bym się ewentualnie wzięła za tłumaczenie, chociaż jest to kwestią bardzo wątpliwą. Kiedyś próbowałam przełożyć piosenki Sean Paul'a :D To zapewne każdy się domyśli jaki był skutek. Dlatego tak bardzo podziwiam wszystkich, którzy podejmują się tego typu zadań.

kasiaw
05-04-2009, 10:58
Ogólnie wiadomo skąd pochodzi Rap, już wcześniej jedna osoba o tym wspomniała. Według mnie nie można go oddać w sposób idealny, ponieważ, albo zmieniamy pewne rzeczy dla zachowania rymu i rytmu, albo zachowujemy treść i przesłanie piosenki. Wydaje mi się, że w tego typu tekstach zdecydowanie ważniejsza jest treść utworu, zrozumienie przesłania.

TomsiaPiotr
05-04-2009, 22:30
Okej, zgadzam sie ze zdaniem, ze rap i hip-hop jako taki pochodzi z USA itd. Nie moge jednak sie zgodzic, iz nie da sie go dobrze przetlumaczyc. Jest to mozliwe, trzeba tylko w tym siedziec, interesowac sie i miec jakies juz doswiadczenie. Bardziej interesuje mnie jednak tlumaczenie polskiego rapu, a mianowicie FISZa ktory nie jest stricte raperem? Jak podeszlibyscie to jego tekstow? Pytam poniewaz jest to temat mojej pracy licencjackiej. Na co najbardziej zwrocilibyscie uwage?

marlenaww
05-05-2009, 10:04
To zależy jaki jest cel tłumaczenia - czy chodzi tylko o język, czy zależy nam aby piosenkę można było wykonać. Wówczas zadanie jest trudniejsze, ale dotyczy to tłumaczenia wszystkich piosenek, nie tylko tych rapowych. Wtedy dobór słownictwa zależy również od rytmu i rymów a nie tylko od ekwiwalencji znaczeniowej.

Bardzo trafna sugestia. Bardzo często na wielu popularnych portalach można znaleźć wiele tłumaczeń popularnych piosenek, także tych rapowych. Faktem jednak jest, że większość z tych tłumaczeń stworzonych jest po to, aby ułatwić polskim słuchaczom zrozumienie tekstu angielskiego. Trochę głupio namiętnie słuchać piosenki i twierdzić ż się ją uwielbia, kiedy nie mamy pojęcia, o czym wykonawca śpiewa. Takie tłumaczenia są lepsze lub gorsze, ale zazwyczaj oddają główny przekaz utworu. O wiele trudniej jest przetłumaczyć rapowy tekst, który ma być później zaśpiewany w języku polskim! Tu już wchodzi w grę finezja i rymy, muzykalność utworu, to czy treść pasuje do tempa itd. Ja bym się tego nie podjęła, bo rapu nie lubię i efekt pewnie byłby żałosny.

marlenaww
05-05-2009, 10:08
Nie uważam jednak, że nie należy tłumaczyć rapu. Istnieją dobre przekłady. Poprostu jest to bardzo trudne i nie wielu się do tego nadaje.

To śmieszne jeśli ktoś twierdzi, że nie należałoby tłumaczyć rapu. To taki sam środek przekazu jak każdy inny, tyle że rządzi się swoimi zasadami. Uważam że dobre tłumaczenie wymaga po prostu ogromnej wiedzy i doświadczenia tłumacza. Musi on "czuć" tą muzykę i się nią pasjonować. Wtedy efekt może być imponujący. Nie jest zresztą wielkim odkryciem, że najlepiej tłumaczone teksty to te, wykonane przez prawdziwych pasjonatów :))

TomsiaPiotr
05-05-2009, 13:22
Pewnie, ze nalezy tlumaczyc. Dzis, a moze jeszce kilka dni temu, rap jest/był tym czym jeszcze wczesniej (tutaj wstaw czas zaprzeszly) była muzyka Punkowa, czyli jakims rodzajem sprzeciwu, wyrazu obaw spolecznych. Niestety, muzyka ta w duzym stopniu wyniszczona zostala przez komercje i znane wszystkim bling-bling. Sam nie jestem zwolennikiem tej formy muzyki aczkolwiek potrafie docenic pewnych artystow.

TomsiaPiotr
05-05-2009, 13:29
Sorry ze w nastepnym temacie ale chce sie jeszce odnosnie tlumaczenia wypowiedziec. Moim zdaniem bardzo waznym czynnikiem tutaj bedzie czynnik kulturowy o czym zreszta juz ktos wspomnial. Jest to najwazniejszy element, zaraz po ekwiwalentach i wyrazeniach dzieki ktorym skonstruujemy tekst o podobnym wydzwieku.

marlenaww
05-05-2009, 18:59
Przy tłumaczeniu takich tekstów należy pamiętać, że zawierają one elementy kulturowe oraz słownctwo typowe dla danego kraju oraz jego historii. Rap narodził sie w noworojskiej dzielnicy Bronx i był owocem buntu ciemnoskórej młodzieży wobec dyskryminacji rasowej. Do dzisiaj teksty te oscylują wobec tego samego tematu, wieć trudno byłoby je przenieść na grunt polski. Myślę, że właśnie dlatego tłumaczone teksty utwórów rapu brzmią tak nienaturalnie lub nawet żałośnie, jak stwierdzili niektórzy.

Zgadzam się z Magdą w zupełności. Może w tym właśnie tkwi problem. Polscy odbiorcy być może nie rozumieją przekazu w tych piosenkach, bo u nas takiej rzeczywistości nie ma. Dlatego też tłumaczenia mogą wydawać się sztuczne itd. Ale na brak polskich realiów w tej konkretnej kwestii nic nie poradzimy (może i dobrze??)

magda.d
05-05-2009, 20:37
I właśnie dlatego w różnych krajach mamy do czynienia z innymi tekstami. Wspólnym mianownikiem są najczęsciej: brak tolerancji, zrozumienia i dyskryminacja.Tyle tylko, że amerykański raper będzie krytykował w swoich tekstach politykę Busha i podziały rasowe, a polsk,i fenomen blokowiska i chłopaków w dresach. Pojawia się tutaj problem przepaści kulturowej, który moim zdaniem czyni taki tekst , w dużej mierze, nieprzetłumaczalnym.

TomsiaPiotr
05-06-2009, 09:42
Prosze nie generalizowac i nie mowic ze polscy raperzy "nawijaja" tylko o chlopakach w dresach itd. Proponuje zapoznac sie z tworczoscia Fisza, Łony i kilku jeszcze innych. Czesc z nich to inteligentne chlopaki:).

ddrruu
05-06-2009, 14:49
Ktoś stwierdził, że polskie tłumaczenia rapu bywają żałosne... Uniknąć tego można chyba jedynie znając dobrze to środowisko, kulturę, język... Trzeba mieć po prostu wyczucie... Bo to trochę tak jak z ludźmi, którzy próbują na siłę używać "młodzieżowego" języka i dobierają słowa, które w danym kontekście zupełnie nie pasują...

ddrruu
05-06-2009, 15:00
A tak mi się jeszcze przypomniało... Istnieje coś takiego jak "Wypasiony słownik najmłodszej polszczyzny" by Bartek Chaciński, były dziennikarz Machiny. Biorąc go do ręki odczuwałam lekki niepokój, ale okazało się, że jest to bardzo fajna i bynajmniej nie żenująca pozycja. Jest tam też rozdzialik o języku hip hopu, ale na pewno nie wyczerpuje tematu... Może ktoś zna i mógłby polecić coś podobnego po angielsku, albo wręcz coś w rodzaju słonika pol.-ang.? Wiadomo, że internet jest kopalnią informacji, ale niestety można się dokopać do sporej ilości mułu... A w przypadku hip hopu, na którym się nie znam, nie jestem też w stanie samodzielnie ocenić, co, mówiąc krótko, jest właśnie żałosne, a co nie...

magda.d
05-06-2009, 23:22
Prosze nie generalizowac i nie mowic ze polscy raperzy "nawijaja" tylko o chlopakach w dresach itd. Proponuje zapoznac sie z tworczoscia Fisza, Łony i kilku jeszcze innych. Czesc z nich to inteligentne chlopaki:).

Zgadzam sie z zupełności, ich teksty, nawet przetłumaczone na inne języki, nadal prezentują sie całkiem nieźle, ale nadal pozostaje spora grupa tekstów o zabarwieniu kulturowym. Można oczywiście podjąć sie ich przekładu, ale jak przetłumaczyć np "arbajt na saksach" , "co druga fura tam na obcych blachach" w sposób wiarygodny, w miarę zwięzły i zrozumiały? Wyrażenia pochodzą z piosenki "Bo tu jest tak" Molesty Ewenement.

ddrruu
05-07-2009, 10:16
Zgadzam sie z zupełności, ich teksty, nawet przetłumaczone na inne języki, nadal prezentują sie całkiem nieźle, ale nadal pozostaje spora grupa tekstów o zabarwieniu kulturowym.

Moim zdaniem teksty Fisza są często równie silnie zabarwione kulturowo, a poza tym potrafi on niezwykle plastycznie bawić się słowem i dlatego jego teksty na pierwszy rzut oka wydają się może bardziej "przetłumaczalne", ale moim zdaniem ciężko będzie oddać ich klimat, taką fajną lekkość, jednocześnie zachowując rytm, melodie.

ddrruu
05-07-2009, 10:49
Poza tym dochodzi kwestia fantazyjnego słowotwórstwa artysty:), różnego rodzaju niegramatyczne struktury, które też składają się na przekaz; jako natywni nie mamy raczej problemu ze zrozumieniem tekstu, ale jak przełożyć tego typu sformułowania tak, aby zachować zarówno jego formę jak i treść, np. "biegnę do Ciebie deszczem w butach" / by Tworzywo sztuczne.

ddrruu
05-07-2009, 11:03
Polecam też teksty L.U.C.'a, zdecydowanie nie są wyłącznie o blokowiskach i dresiarzach.

katarzynaz
05-11-2009, 19:27
Okej, zgadzam sie ze zdaniem, ze rap i hip-hop jako taki pochodzi z USA itd. Nie moge jednak sie zgodzic, iz nie da sie go dobrze przetlumaczyc. Jest to mozliwe, trzeba tylko w tym siedziec, interesowac sie i miec jakies juz doswiadczenie. Bardziej interesuje mnie jednak tlumaczenie polskiego rapu, a mianowicie FISZa ktory nie jest stricte raperem? Jak podeszlibyscie to jego tekstow? Pytam poniewaz jest to temat mojej pracy licencjackiej. Na co najbardziej zwrocilibyscie uwage?

Muszę przyznać, że podjąłeś się nie lada zadania. Jedyne co mi przychodzi do głowy to że trzeba oddać sens i istotę tłumaczenia, ale o tym na pewno dobrze wiesz. Myślę, że tymbardziej masz trudne zadanie gdyż zapewne będziesz brał pod uwagę przekład meliczny. Zależy też czy postawisz na domestication czy na foreignization, bo to wiele zmienia. Nie pozostaje Ci nic innego jak próbować, bo to trening czyni mistrza:)

katarzynaz
05-11-2009, 19:29
I właśnie dlatego w różnych krajach mamy do czynienia z innymi tekstami. Wspólnym mianownikiem są najczęsciej: brak tolerancji, zrozumienia i dyskryminacja.Tyle tylko, że amerykański raper będzie krytykował w swoich tekstach politykę Busha i podziały rasowe, a polsk,i fenomen blokowiska i chłopaków w dresach. Pojawia się tutaj problem przepaści kulturowej, który moim zdaniem czyni taki tekst , w dużej mierze, nieprzetłumaczalnym.

Nie zgadzam się. Wtedy stosujesz odpowiednie metody tłumaczeniowe i na pewno uda się przełożyć te teksty na język polski.

katarzynaz
05-17-2009, 17:36
Czy już nikt nie jest zainteresowany wątkiem?